Dur plamisty mysi głównym winowajcą
Z najnowszych badań prowadzonych przez interdyscyplinarny zespół specjalistów z Wysp Kanaryjskich wynika, że dur plamisty mysi (tyfus mysi) stał się najczęstszą przyczyną gorączki o nieustalonej etiologii na La Palmie i El Hierro. To odkrycie, będące wynikiem pracy grupy badawczej ds. Gorączki o Nieustalonej Etiologii Wysp Kanaryjskich, rzuca nowe światło na sytuację epidemiologiczną obu wysp.
W skład zespołu naukowego wchodzą badacze z Kanaryjskiej Służby Zdrowia (SCS), Uniwersytetu La Laguna (ULL) oraz Uniwersytetu w Barcelonie (UB). Uzyskane przez nich dane wskazują na jedne z najwyższych wskaźników zapadalności na tę zakaźną chorobę odnotowanych w Europie. Informację tę uznaje się za tym bardziej niepokojącą, jako że eksperci mówią o chorobie zakaźnej o charakterze emergentnym, czyli nowo pojawiającym się lub gwałtownie narastającym zagrożeniu.
Przełomowe wyniki na międzynarodowym forum
Wnioski z badania zostały zaprezentowane podczas szóstej międzynarodowej konferencji na temat riketsji i innych patogenów wewnątrzkomórkowych (ICRIP), która odbyła się w dniach 18–20 czerwca w Logroño. To wydarzenie uchodzi za kluczowe forum wymiany wiedzy dla naukowców na całym świecie zajmujących się tego typu schorzeniami. Badanie miało na celu analizę infekcyjnych przyczyn gorączki o nieustalonej etiologii właśnie na La Palmie i El Hierro – dwóch wyspach wyróżniających się unikalnymi cechami geograficznymi i epidemiologicznymi.
Głównym założeniem projektu jest poprawa diagnostyki, lepsze zrozumienie zachowania tych chorób oraz opracowanie skuteczniejszych protokołów postępowania medycznego, dopasowanych do rzeczywistości sanitarnej archipelagu.
Czym jest gorączka o nieustalonej etiologii?
W medycynie gorączkę o nieustalonej etiologii definiuje się jako stan, w którym temperatura ciała przekracza 38 stopni Celsjusza i utrzymuje się od 7 do 28 dni, a jej przyczyna pozostaje nieznana mimo przeprowadzenia dokładnej oceny klinicznej, badania fizykalnego i standardowych testów dodatkowych. Jest to częsty problem w codziennej praktyce lekarskiej. Jego analiza jest skomplikowana, ponieważ gorączka może wynikać z wielu przyczyn, w tym z zakażeń emergentnych (nowo pojawiających się) lub chorób, które nie zawsze są wykrywane podczas pierwszych badań.
Do tej pory nie prowadzono na Wyspach Kanaryjskich precyzyjnych badań mających na celu dokładne określenie profilu etiologicznego tej przypadłości. Istniała wprawdzie literatura medyczna dotycząca takich chorób jak gorączka Q, a w ostatnich latach również dur plamisty mysi, które wymieniane są wśród najczęstszych przyczyn tego typu stanów gorączkowych. Jednak aktualne analizy przyniosły znacznie bardziej szczegółowe dane.
Ponad 70% przypadków ma dwie przyczyny
Jednym z najważniejszych odkryć badania jest fakt, że dur plamisty mysi i gorączka Q łącznie odpowiadają za ponad 70% potwierdzonych przypadków gorączki o nieustalonej etiologii przeanalizowanych na La Palmie i El Hierro. To właśnie dur plamisty mysi okazał się najczęstszą przyczyną na obu wyspach. Wyniki ujawniają współczynniki zapadalności, które – zdaniem zespołu badawczego – są najwyższymi opisanymi do tej pory w Hiszpanii i dorównują tym notowanym w niektórych regionach Europy o największej częstości występowania. Gorączka Q również zachowuje znaczącą pozycję wśród diagnoz. Badanie pozwoliło lepiej zróżnicować zachowanie epidemiologiczne obu chorób, co jest kluczowym krokiem w usprawnianiu nadzoru sanitarnego.
Różne wzorce przestrzenne i sezonowe
Jedna z prezentacji naukowych, która powstała w ramach tego nurtu badawczego, koncentrowała się na rozkładzie przestrzennym i wzorcach terytorialnych duru plamistego mysiego i gorączki Q na La Palmie i El Hierro. Wyniki jednoznacznie wskazują, że obie choroby charakteryzują się odmiennym zachowaniem. Dur plamisty mysi występuje zarówno na terenach wiejskich, jak i w środowisku miejskim oraz podmiejskim, co zmusza do poszerzenia perspektywy poza obszary tradycyjnie kojarzone z tego typu infekcjami. Z kolei gorączka Q wykazuje większe skupienie geograficzne i wyraźniejszą sezonowość, przypadającą na zimę, związaną z cyklami hodowli zwierząt. Ta różnica może pomóc w stawianiu trafniejszego podejrzenia klinicznego w zależności od miejsca zamieszkania pacjenta, wykonywanej przez niego aktywności oraz pory roku.
Lepsze przewidywanie ciężkiego przebiegu choroby
Zespół badawczy przeanalizował również spektrum kliniczne duru plamistego mysiego na Wyspach Kanaryjskich oraz czynniki związane z ciężkimi postaciami tej choroby. W pracy zidentyfikowano zmienne kliniczne i analityczne, które korelują z wyższym prawdopodobieństwem wystąpienia powikłań. Ta wiedza pozwoli na opracowanie modeli predykcyjnych ciężkości przebiegu choroby, które będą pomocne we wczesnym wykrywaniu pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka i dostosowaniu opieki medycznej do konkretnego przypadku. Identyfikacja tych czynników może znaleźć bezpośrednie zastosowanie w placówkach służby zdrowia, szczególnie na wyspach, gdzie choroby te mają znaczną zapadalność, a wczesne wykrycie może zapobiec powikłaniom.
Początki projektu i dalsze plany
Projekt badawczy rozpoczął się w 2020 roku na mocy umowy o współpracy między Kanaryjską Służbą Zdrowia (SCS), Uniwersytetem La Laguna i Uniwersytetem w Barcelonie. Celem było zbadanie zakaźnych przyczyn gorączki o nieustalonej etiologii na La Palmie i El Hierro, określenie jej zapadalności, opisanie profilu epidemiologicznego oraz identyfikacja czynników ryzyka powikłań i hospitalizacji. Hipoteza wyjściowa zakładała, że część przypadków wykrywanych na obu wyspach może być spowodowana zakażeniami bakteriami emergentnymi, w tym z rodzaju Rickettsia, Ehrlichia, Anaplasma i Bartonella. Uzyskane informacje pomogą w opracowaniu bardziej opłacalnych protokołów postępowania diagnostycznego i terapeutycznego, a także wzmocnią nadzór epidemiologiczny i strategie profilaktyczne.
Dane zostały zaprezentowane przez dr Mónicę Vélez Tobarias, koordynatorkę projektu na La Palmie, podczas międzynarodowej sesji naukowej poświęconej emergentnym riketsjozom. W sesji wzięli udział czołowi eksperci, tacy jak dr Lucas Blanton, autorytet w dziedzinie duru plamistego mysiego, oraz dr Iris Zohar. Moderację prowadzili dr Christopher Paddock, kierownik programu ds. riketsji w amerykańskich Centrach Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) w Atlancie, oraz Mari Cruz Calvo z Centrum Koordynacji Alertów i Stanów Zagrożenia Zdrowia (CCAES) hiszpańskiego Ministerstwa Zdrowia.
Artykuły naukowe będące rezultatem tych badań zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases, co dodatkowo podkreśla rangę i naukową wartość przeprowadzonego studium. Całość podkreśla ogromne znaczenie monitorowania emergentnych zoonoz, czyli chorób zakaźnych, które mogą być przenoszone między zwierzętami a ludźmi. Na obszarach wyspiarskich, z ich specyficznymi ekosystemami i cechami geograficznymi, nadzór epidemiologiczny nabiera szczególnej wagi.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
1,2 miliona euro na ochronę janowców w Parku Narodowym Teide
Kaszaloty giną na Teneryfie. Ekspert: „Jeśli tak dalej pójdzie, wyginą w archipelagu”
Przełomowe odkrycie z La Palmy. Trop pierwszych gwiazd ukryty w galaktyce relikwii
Seria wstrząsów na Teneryfie: 79 trzęsień ziemi w rejonie Teide
Playa Jardín rok po ponownym otwarciu. Ekolodzy alarmują: problemy wciąż nierozwiązane
Rząd ukrywa mapy parków? Ekolodzy mówią o „farsie cyfryzacji”
Budowa infrastruktury plażowej na El Hierro wstrzymana. Chodzi o ochronę ptaków
Betonowa inwazja na El Hierro. Obrońcy przyrody alarmują
Kanaryjskie odkrycie ciemnych galaktyk: Astronomiczny przełom
