Pył saharyjski znów nad archipelagiem
W najbliższych godzinach nad Wyspy Kanaryjskie nadciągnie pył saharyjski z północnej Afryki. Epizod kalimy będzie bardziej odczuwalny w wyższych partiach atmosfery, ale na archipelagu zrobi się wyraźnie bardziej mgliście. Towarzyszyć mu będą wyższe temperatury oraz silniejsze porywy wiatru w niektórych rejonach.
Masa pyłu będzie przesuwać się ze wschodu na zachód. Jako pierwsze odczują jej przybycie Gran Canaria, Fuerteventura, Lanzarote i La Graciosa, ze względu na największą bliskość kontynentu afrykańskiego. W poniedziałek po południu kalima zacznie rozprzestrzeniać się na pozostałe wyspy, a we wtorek obejmie już cały archipelag.
Kiedy się wyjaśni?
Epizod potrwa do środy. Nad ranem jęzor pyłu saharyjskiego zacznie wycofywać się na południe, co przyniesie stopniową poprawę widoczności i jakości powietrza. Do tego czasu jednak niebo będzie bardziej mętne niż zwykle, przybierając białawy lub żółtawy odcień.
Do tej pory było chłodno
Archipelag pozostawał dotychczas na uboczu pierwszej wielkiej fali upałów tego lata, która nawiedziła inne regiony Hiszpanii i Europy. Wpływ antycyklonu azorskiego i wzmocnione pasaty pomogły utrzymać temperatury łagodniejsze niż na Półwyspie Iberyjskim. W ostatnich dniach maksymalne temperatury w większości regionu Wysp Kanaryjskich oscylowały wokół 25 stopni Celsjusza.
Ta sytuacja zmienia się wraz z początkiem tygodnia. Wzrost temperatury będzie najbardziej odczuwalny w poniedziałek i wtorek, zwłaszcza na obszarach położonych zawietrznie względem wschodnich wiatrów. W tych miejscach słupki rtęci mogą przekroczyć 30 stopni, a w bardziej wyeksponowanych na gorące powietrze rejonach Gran Canarii spodziewane są znacznie wyższe wartości.
Dlaczego to się dzieje latem?
Zmiana konfiguracji wiatrów na dużych wysokościach sprzyja napływowi pyłu znad Sahary. Choć takie epizody są bardziej typowe dla zimy, szczególnie od grudnia do marca, gdy wschodnie i południowo-wschodnie wiatry niosą cząsteczki pustyni w stronę Wysp Kanaryjskich, to mogą wystąpić także późną wiosną i latem. Wtedy jednak zwykle są one krótsze.
Tym razem pył saharyjski przyniesie niebo bardziej zasnute, chwilami gorszą widoczność oraz bardziej suche i mętne powietrze. Kalima będzie bardziej widoczna na wysokościach, choć na wyspach wschodnich może być chwilami umiarkowana.
Nie ma powodów do paniki, ale uwaga na zdrowie
Epizod nie zapowiada się na szczególnie intensywny. Indeks Jakości Powietrza utrzyma się na poziomie uznawanym za akceptowalny, a spodziewane stężenia pyłu będą poniżej progów krytycznych. Kalima utrzyma się głównie w wyższych partiach atmosfery, więc nie powinna powodować poważnych problemów przy powierzchni ziemi.
Mimo to, pył zawieszony w powietrzu może być uciążliwy dla osób wrażliwych, zwłaszcza tych cierpiących na choroby układu oddechowego lub krążenia. Cząsteczki mogą powodować podrażnienie oczu, nosa i gardła, a także kaszel lub uczucie duszności. Te najdrobniejsze są w stanie przeniknąć do dróg oddechowych i zaostrzyć takie schorzenia jak astma, POChP czy niektóre choroby układu sercowo-naczyniowego.
Dlatego, mimo że epizod ma niską intensywność, osobom z grupy ryzyka zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej na świeżym powietrzu, zamykanie okien, gdy powietrze jest mocno zapylone, oraz używanie maseczek FFP2, jeśli konieczne jest wyjście w momentach większego stężenia pyłu.
Upał i silny wiatr – alerty pogodowe
Napływ kalimy zbiegnie się z krótkotrwałym epizodem upałów. Lokalnie wysokie temperatury mogą wystąpić w południowej części Gran Canarii, gdzie termometry mogą wskazać od 38 do 39 stopni Celsjusza. W innych punktach archipelagu położonych zawietrznie względem wschodnich wiatrów również możliwe jest przekroczenie 34 stopni. Upał będzie najbardziej dokuczliwy w średnich partiach wysp, w głębi lądu oraz na stokach skierowanych na południe i zachód, gdzie gorące i suche powietrze może utrzymywać się dłużej.
Połączenie upału, niskiej wilgotności i wiatru zmusza do zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza w górach i na terenach naturalnych, ze względu na zwiększone ryzyko pożarów lasów. Państwowa Agencja Meteorologiczna (Aemet) aktywowała żółte alerty w związku z możliwością wystąpienia silnych porywów wiatru. Na La Gomerze podmuchy mogą lokalnie osiągać prędkość 90 kilometrów na godzinę. Wiatr będzie również silny w kanale między Teneryfą a Gran Canarią, gdzie z kierunku północno-wschodniego może wiać z prędkością 50-60 kilometrów na godzinę.
Warunki te mogą utrudniać prowadzenie pojazdów na odsłoniętych odcinkach, wpływać na aktywność na świeżym powietrzu oraz stan morza. W epizodach wzmocnionego pasatu najsilniejsze porywy zwykle koncentrują się na stokach przyspieszanych przez ukształtowanie terenu, szczególnie w południowo-wschodnich i północno-zachodnich rejonach wysp o bardziej urozmaiconej rzeźbie.
Prognoza na najbliższe dni
Jęzor pyłu saharyjskiego utrzyma się nad Wyspami Kanaryjskimi przez cały wtorek, obejmując swoim zasięgiem cały archipelag. Od środy masa pyłu zacznie przemieszczać się na południe, co przyniesie stopniową poprawę widoczności i jakości powietrza. Do tego czasu powietrze będzie bardziej mętne niż zwykle, a niebo może przybrać białawy lub żółtawy odcień. W strefach objętych napływem gorącego powietrza odczuwalna temperatura będzie wyższa.
Ogólne zalecenie to śledzenie oficjalnych prognoz pogody, unikanie wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach oraz zwrócenie szczególnej uwagi na dzieci, osoby starsze, chore na układ oddechowy oraz tych, którzy pracują na zewnątrz.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
Fala upałów na Wyspach Kanaryjskich: nawet 40 stopni i kalima
Wtorek: Upał i kalima na wyspach. Nawet 40°C!
Fala upałów i silny wiatr na Teneryfie. Władze ostrzegają przed ryzykiem pożarów
Poniedziałek: słońce i upał, ale wieje silny alisio
Niedziela: chmury na północy, silny wiatr po południu
Sobota: chmury i silniejsze porywy wiatru na wyspach
Trzęsienia ziemi w Wenezueli: ponad 100 tys. ofiar? Dramat Kanaryjczyków
Piątek: letnie słońce, ale bez upałów na wyspach
Wulkan Teide znów daje o sobie znać. Ponad 100 wstrząsów w ciągu doby
