Nowe prawo dla unikalnej przyrody
Wyspy Kanaryjskie są o krok od uchwalenia pierwszej w swojej historii ustawy poświęconej wyłącznie ochronie bioróżnorodności i dziedzictwa przyrodniczego. Rząd regionalny finalizuje prace nad projektem ustawy o bioróżnorodności i zasobach naturalnych. Nowe przepisy mają zaktualizować dotychczasowe ramy prawne archipelagu, dostosować je do ustawodawstwa krajowego i unijnego, a przede wszystkim – stworzyć własne, wyspiarskie regulacje dotyczące ochrony siedlisk, ekosystemów i gatunków.
Inicjatywa ma wypełnić lukę prawną w regionie, który skupia niemal 40% bioróżnorodności całej Hiszpanii i jest domem dla tysięcy endemicznych gatunków. Dla Miguela Ángela Morcuende, dyrektora generalnego ds. obszarów naturalnych i bioróżnorodności, posiadanie własnej ustawy to klucz do skutecznej ochrony przyrody na wyspach.
– Najlepszym rozwiązaniem jest ustawa regionalna – podkreśla Morcuende, tłumacząc, że ogólnokrajowe przepisy wyznaczają co prawda ramy ogólne, ale nie odpowiadają z wystarczającą szczegółowością na wyzwania tak wyjątkowego terytorium wyspiarskiego.
Bank genomowy i system śledzenia zagrożonych gatunków
Dotychczas Wyspy Kanaryjskie były jedną z nielicznych wspólnot autonomicznych Hiszpanii, która nie posiadała własnego aktu prawnego regulującego tę kwestię. – Ta ustawa stawia wspólnotę autonomiczną na należnym jej miejscu, dostosowując ją do hiszpańskiej ustawy o dziedzictwie przyrodniczym i bioróżnorodności, ale z uwzględnieniem specyfiki Kanarów, które są światowym hotspotem bioróżnorodności – wyjaśnia Morcuende.
Wśród najważniejszych nowości znalazło się utworzenie Kanaryjskiego Banku Genomu Bioróżnorodności. Będzie on pełnił funkcję oficjalnego rejestru genetycznego i genomowego dzikich oraz rodzimych gatunków archipelagu. System ma gromadzić próbki biologiczne i informacje molekularne wraz z danymi geolokalizacyjnymi, co ma ułatwić badania naukowe i usprawnić strategie ochrony przyrody.
Ustawa przewiduje również uruchomienie Systemu Monitorowania i Oceny Dzikich Gatunków Chronionych i Zagrożonych (SEGA). Będzie on prowadził cykliczną kontrolę stanu ochrony chronionej flory i fauny. Gatunki sklasyfikowane jako zagrożone wyginięciem będą podlegać przeglądowi co najmniej raz na trzy lata, pozostałe będą oceniane okresowo, aby śledzić ich ewolucję i w razie potrzeby dostosowywać środki ochronne.
Walka z gatunkami inwazyjnymi i ochrona mórz
Kolejnym narzędziem przewidzianym w projekcie jest Baza Danych Gatunków Inwazyjnych Wysp Kanaryjskich (EXOS). Ma ona scentralizować informacje o rozmieszczeniu tych organizmów, ich zdolności do ekspansji oraz działaniach kontrolnych i eliminacyjnych prowadzonych przez administrację. System będzie także rejestrować pojawianie się nowych ognisk, co pozwoli na szybką reakcję wobec jednego z największych zagrożeń dla ekosystemów wyspiarskich.
Nowe przepisy wzmacniają także ochronę środowiska morskiego – obszaru, który zdaniem rządu był dotychczas najmniej rozwinięty w regionalnym ustawodawstwie. Projekt wprowadza konkretne środki ochrony ekosystemów wybrzeża, morskich obszarów chronionych oraz tradycyjnych salin. Reguluje również ochronę fauny morskiej przed kolizjami z jednostkami pływającymi, dostęp do morskich zasobów genetycznych oraz tworzenie nowych sieci obserwacji i monitoringu naukowego.
– Kanary są światowym hotspotem bioróżnorodności – przypomina Morcuende. Jego zdaniem ta wyjątkowość zobowiązuje do kompleksowej ochrony zarówno ekosystemów lądowych, jak i morskich, a wszystkie decyzje powinny opierać się na wiedzy naukowej.
Kary do 2 milionów euro za zniszczenie przyrody
Projekt zaostrza także system kar. Za szczególnie poważne naruszenia grozić będą grzywny do dwóch milionów euro, a za poważne – do 200 tysięcy euro. Najsurowiej karane będą takie czyny jak niszczenie chronionych siedlisk, wprowadzanie gatunków inwazyjnych czy wyrządzanie szczególnie dotkliwych szkód w dziedzictwie przyrodniczym.
Do kar pieniężnych mogą dojść dodatkowe sankcje, takie jak cofnięcie dotacji, zawieszenie zezwoleń czy tymczasowe zamknięcie obiektów.
Projekt ustawy trafia teraz do konsultacji społecznych, po czym przejdzie dalszą ścieżkę administracyjną, by ostatecznie trafić pod obrady Parlamentu Wysp Kanaryjskich. Jeśli ustawa wejdzie w życie, archipelag po raz pierwszy w swojej historii zyska kompleksowe narzędzie prawne do ochrony przyrody uznawanej za jedną z najbardziej unikalnych na świecie.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.

