Kluczowy krok dla pociągu na Teneryfie. Porozumienie z Aena

Rada Wyspy Teneryfa (Cabildo) toruje drogę do przyspieszenia projektu pociągu południowego – najdroższej i najważniejszej inwestycji, jaką rozważa wyspa w celu poprawy mobilności w średniej i długiej perspektywie. Porozumienie zespołu rządzącego radą z Aena eliminuje jedną z głównych pozostałych przeszkód biurokratycznych dla południowej linii kolejowej.

Zarządca hiszpańskich lotnisk zobowiązał się zmodyfikować plan kompleksowej reformy portu Tenerife Sur, obejmującej zarówno terminal, jak i tereny zewnętrzne, w celu włączenia do niego stacji kolejowej. Przewodnicząca rady wyspy, Rosa Dávila, wyjaśniła w środę 8 kwietnia, że osiągnięte porozumienie z Aena nie tylko umożliwia wpasowanie przystanku pociągu w nowy port lotniczy Tenerife Sur, ale także przyspiesza procedury związane z ostatecznym zatwierdzeniem raportu o oddziaływaniu na środowisko. To kolejny z pozostałych etapów niezbędnych do uzyskania finansowania i rozpoczęcia wdrażania nowej linii transportu publicznego. Infrastruktura ta jest kluczowa dla zakończenia korków na autostradzie południowej (TF-1).

Harmonogram prac i finansowanie

Dávila poinformowała na konferencji prasowej Rady Rządu, że Cabildo „w krótkim czasie” podpisze porozumienie z Aena, już ze zmodyfikowanym projektem renowacji lotniska. Zmiana ta zostanie następnie przeniesiona do raportu środowiskowego w celu uzyskania ostatecznej deklaracji, która otworzy drogę do rozpoczęcia prac. Rząd wyspy ma dużą przewagę: większość projektów budowlanych dla pierwszej fazy pociągu jest już gotowa.

Pierwsza linia kolejowa, jaką będzie miała Teneryfa, rozpocznie budowę od odcinka z Adeje do San Isidro (w gminie Granadilla de Abona). Radna ds. Mobilności, Eulalia García, precyzuje, że dopóki ta faza nie zostanie ukończona, linia południowa nie zostanie przedłużona do Santa Cruz. Całkowity koszt to 2,5 miliarda euro. Po zakończeniu wszystkich etapów trasa umożliwi podróż ze stolicy do gminy Adeje w zaledwie 39 minut.

Wsparcie techniczne i kolejne kroki

Przewodnicząca rady Teneryfy ogłosiła również kolejny postęp w złożonym procesie biurokratycznym dla linii kolejowej Adeje-Santa Cruz. Rada wyspy, podobnie jak uczyniły to wcześniej Rząd Wysp Kanaryjskich i Cabildo Gran Canarii dla swoich projektów kolejowych, weszła w pakiet akcyjny firmy Ineco, publicznego przedsiębiorstwa Ministerstwa Transportu i Zrównoważonej Mobilności, aby przyspieszyć prace nad koleją południową. Celem tej operacji finansowej jest otrzymanie przez Cabildo Teneryfy „wsparcia technicznego” od Ineco.

Wejście do tej spółki, wspomniane porozumienie z Aena – które czeka już tylko na podpis – oraz ostateczna aprobata raportu środowiskowego – który, jak wyjaśniła w środę Dávila, „jest już zaktualizowany” – stanowią fundamentalny postęp w projekcie aspirującym do zostania trzecią najczęściej używaną siecią kolei podmiejskiej w Hiszpanii.

Długa droga do realizacji

We wrześniu 2024 roku Rada Rządu wyspy zleciła aktualizację wygasłego już studium oddziaływania na środowisko dla projektu Pociągu Południowego. Jego opracowanie kosztowało 89 500 euro. Od ostatniego kroku podjętego przez administrację dla urzeczywistnienia pierwszej kolei na wyspie minęło siedem miesięcy.

4 września 2025 roku Rząd Hiszpanii podpisał pierwszy protokół gwarantujący współfinansowanie pociągu południowego poprzez budżet państwa. Do inwestycji państwowej dołączą wkłady Rządu Wysp Kanaryjskich i Cabildo Teneryfy, choć ze względu na wysoki koszt projektu poszukiwane będą również fundusze europejskie.

Porozumienie osiągnięte przez państwo z Rządem Wysp Kanaryjskich i Cabildo Teneryfy wyznaczyło pierwszą mapę drogową dla budowy linii kolejowej Adeje-Santa Cruz. Protokół ten ustala, że budowa linii południowej rozpocznie się pierwszą fazą między San Isidro a Costa Adeje. Zakłada się, że przetarg na roboty budowlane zostanie ogłoszony pod koniec 2027 lub na początku 2028 roku.

Aktualny kalendarz i priorytet dla południa

Ponad 28 lat od rozpoczęcia prac nad tą alternatywą dla transportu na wyspie i po nowych krokach podjętych przez Cabildo, harmonogram wygląda następująco: po podpisaniu umowy z Aena i zatwierdzeniu raportu środowiskowego pod koniec tego roku lub na początku 2027, rada wyspy szacuje, że przetarg na roboty budowlane zostanie ogłoszony między końcem 2027 a początkiem 2028 roku.

Rząd wyspy nadał priorytet projektowi południowemu, odsuwając na dalszy plan pociąg północny. Decyzję podjęto biorąc pod uwagę kryteria demograficzne i orograficzne przy ocenie poziomu trudności i priorytetu: południe to część wyspy, gdzie populacja rośnie najbardziej i która przyjmuje najwięcej turystów. Ponadto infrastruktura ta ma prostszy do zbudowania przebieg, ponieważ będzie wymagała mniej wywłaszczeń, teren jest bardziej płaski, a rozproszenie zabudowy mniejsze.

Idea ma ponad sto lat

W rzeczywistości pierwszy oficjalny dokument ustanawiający potrzebę budowy kolei na Teneryfie jest znacznie starszy. Datuje się na 15 września 1909 roku i został podpisany przez ówczesnego gubernatora cywilnego, stanowisko odpowiadające dzisiejszemu delegatowi rządu centralnego na wyspach. W dokumencie tym Joaquín Santos mówi o użyteczności publicznej projektu budowy linii kolejowej ze stolicy, Santa Cruz, do Garachico, przebiegającej przez gminy północne.