Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.
Przełomowe badania pod powierzchnią Teneryfy
Naukowcy z Instytutu Wulkanologii Wysp Kanaryjskich (Involcan) dokonali przełomowego odkrycia. Pod powierzchnią Teneryfy, u podstawy dawnej skorupy oceanicznej, zlokalizowano znaczne nagromadzenie magmy. To właśnie ono może odpowiadać za niepokojącą aktywność sejsmiczną obserwowaną na wyspie od 2016 roku. Wyniki tych badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”, należącym do grupy Nature.
Naukowcy sugerują, że istnieje prawdopodobny związek między procesami zachodzącymi na głębokości kilkudziesięciu kilometrów a zjawiskami widocznymi na powierzchni, takimi jak występowanie trzęsień ziemi czy emisja gazów wulkanicznych.
Struktura skrywająca cztery anomalie
Jednym z kluczowych wniosków płynących ze studium jest identyfikacja wyjątkowo sztywnej warstwy skorupy oceanicznej o grubości około dziesięciu kilometrów, charakteryzującej się relatywnie wysokimi prędkościami fal sejsmicznych. Tuż pod nią znajduje się jednak struktura znacznie bardziej niejednorodna, w której zidentyfikowano cztery duże anomalie obniżonych prędkości sejsmicznych. Obszary te rozlokowane są w różnych sektorach Teneryfy i sięgają na głębokość od dziesięciu do nawet trzydziestu kilometrów.
Niskie prędkości fal sejsmicznych interpretowane są jako wskaźniki stref o podwyższonej temperaturze lub zmian w składzie i właściwościach fizycznych skał. Mogą one wskazywać na obecność i kumulację magm pochodzących z górnego płaszcza ziemskiego. Najbardziej zaskakujący wynik badania dotyczy jednak zachodniego sektora wyspy, gdzie zarejestrowano wyjątkowo niskie prędkości fal poprzecznych (S).
Zbiornik magmy ujawnia swoją obecność
Połączenie danych sejsmicznych z modelowaniem termodynamicznym wykazało, że anomalia pod zachodnią częścią Teneryfy może zawierać znaczącą proporcję materiału w stanie stopionym, czyli właśnie magmy. Zgodność między najniższymi prędkościami fal sejsmicznych a największymi frakcjami stopu wskazuje na istnienie strefy szczególnie bogatej w magmę w górnym płaszczu. To nagromadzenie związane jest z procesem tzw. underplating magmowego, polegającym na stopniowym odkładaniu się magmy u podstawy skorupy oceanicznej.
Związek z sejsmicznością na wyspie
Badanie ujawnia również wyraźny związek przestrzenny między głębokimi anomaliami a niedawną aktywnością sejsmiczną na Teneryfie. Znaczna część trzęsień ziemi rejestrowanych w ostatnich latach koncentruje się bowiem bezpośrednio nad główną anomalią lub wzdłuż jej krawędzi. Taki rozkład wstrząsów może być konsekwencją gromadzenia się i transferu magmy w tej głębokiej strefie.
Mechanizm jest złożony: gdy magma unosi się z górnego płaszcza ku płytszym poziomom, ciśnienie spada, co sprzyja uwalnianiu rozpuszczonych w niej gazów. Na tych głębokościach, jak wyjaśniają badacze z Involcan, lotne związki składają się głównie z dwutlenku węgla (CO₂). Migracja tych gazów i płynów magmowych ku powierzchni, gdzie oddziałują one z systemem hydrotermalnym Teneryfy, może tłumaczyć część obserwowanej aktywności sejsmicznej – w tym tzw. zdarzenia hybrydowe i wstrząsy o niskiej częstotliwości.
Nowy rozdział w poznaniu wulkanizmu Teneryfy
Przedstawiciele Involcan podkreślają, że wyniki te znacząco pogłębiają wiedzę na temat głębokiej architektury systemu magmowego Teneryfy. Pozwalają też lepiej zrozumieć procesy łączące strefy magmowe w górnym płaszczu z sejsmicznością i odgazowaniem obserwowanym na powierzchni wyspy.
Badania kierowane przez Wiktora Ortegę Ramosa, naukowca z Involcan i doktoranta na Uniwersytecie Complutense w Madrycie (UCM), są wynikiem współpracy tych dwóch instytucji, a także Instytutu Technologicznego i Energii Odnawialnych (ITER), Uniwersytetu w Genewie w Szwajcarii oraz portugalskiego Instytutu Badań nad Wulkanologią i Oceny Ryzyka (IVAR).
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
Sobota: pasaty, chmury i upał w Fuerteventurze
Teneryfa: liczba obszarów zagrożonych powodzią potroiła się w ciągu dekady
Czwartek: deszcz na północy i mocny wiatr
El Niño uderzy w Hiszpanię? Eksperci o skutkach dla Wysp Kanaryjskich
Środa: mniej wiatru, spokojny ocean na Wyspach
Częściowe zaćmienie Księżyca na Wyspach Kanaryjskich. Kiedy oglądać?
Wtorek: słonecznie, letnio i spokojny Atlantyk
Wtorek: lato w pełni, ale uwaga na wiatr na Teide
Poniedziałek: słońce po porannych mgłach, do 31°C
