Rekordowy wzrost kar w Parku Narodowym Teide. Władze zwiększają czujność

Dramatyczny wzrost wykrywalności w przyrodniczych skarbach Teneryfy

Liczba nałożonych sankcji i mandatów za naruszenia przepisów środowiskowych w Parku Narodowym Teide wzrosła w ciągu ostatnich dwóch lat o oszałamiające 358%. W 2023 roku odnotowano tam 81 interwencji, w 2024 – już 224, a w minionym 2025 roku – 371. Ten sam trend, choć w nieco mniejszej skali, widać we wszystkich chronionych obszarach przyrodniczych Teneryfy, które zajmują 48% powierzchni wyspy. Tam łączna liczba interwencji wzrosła o 110%, z 657 w 2023 do 1382 na koniec ubiegłego roku (w 2024 było ich 921).

Gdzie notuje się najwięcej wykroczeń?

Poza parkiem narodowym i akcją wymierzoną w dzikie biwaki w La Caleta de Adeje (która podlega osobnej analizie), na czoło listy wysuwają się: Corona Forestal (167 zgłoszeń), Park Wiejski Anaga (115) oraz Teno (34). Kolejnym „gorącym punktem” jest chroniony krajobraz Las Lagunetas, gdzie z różnych przyczyn sporządzono 133 protokoły. Ten liczący 3800 hektarów obszar rozciąga się na terenie gmin Candelaria, El Rosario, El Sauzal, La Matanza, La Victoria, Santa Úrsula i Tacoronte, stanowiąc północno-wschodnie przedłużenie grzbietu Pedro Gil – złożonej struktury wulkanicznej biegnącej w kierunku północny wschód – południowy zachód.

Wzmożona czujność i koordynacja służb

Radca ds. Środowiska Naturalnego Rady Wyspy Teneryfa, Blanca Pérez, uważa, że te dane „są owocem współpracy i koordynacji wszystkich, którzy pracują na rzecz ochrony naszych naturalnych przestrzeni”. Podkreśla, że „zwiększyliśmy czujność”, rozszerzając patrole również na weekendy, oraz „utrwaliliśmy i wzmocniliśmy ją w Parku Narodowym Teide dzięki służbom straży wiejskiej i Policji Kanaryjskiej”. Pérez zapowiada, że „w ciągu tego 2026 roku będziemy kontynuować wzmacnianie tej koordynacji” i „rozszerzymy ją na więcej obszarów przyrodniczych”, ze szczególnym uwzględnieniem Parku Narodowego Teide, Corona Forestal oraz parków wiejskich Anaga i Teno. Celem jest zapewnienie, by „każda naturalna przestrzeń miała należytą dyscyplinę w zakresie kontroli i nadzoru”.

Kto i za co karze? Statystyki interwencji

W działania zaangażowanych jest dziewięć administracji, w tym trzy korpusy policyjne, a także siedmiu obywateli, którzy złożyli zgłoszenia. W porównaniu z rokiem 2024 wyróżniają się 167 interwencji Służby Nadzoru samego parku narodowego (która w 2024 roku nie nałożyła żadnej kary), 239 interwencji Policji Kanaryjskiej (wobec 125 w 2024) oraz 725 protokołów sporządzonych przez wyspowych agentów środowiska (w 2024 było ich 464).

Jeśli chodzi o przyczyny naruszeń, te związane z uprawianiem turystyki pieszej (senderismo) wzrosły z 55 w 2024 do 195 w 2025. Niepokojąco wzrosła też liczba interwencji związanych z ogniem – z 35 do 119. Co ciekawe, przybyło mandatów za naruszenia ruchu drogowego (z 93 do 145), ale zmalało tych za nieprawidłowe parkowanie (z 204 do 147). Spadek odnotowano również w kategorii „polowania” – z 69 do 53.

Stały, całodobowy system nadzoru

Specjalny system nadzoru w chronionych obszarach przyrodniczych Rada Wyspy Teneryfa i Subdelegatura Rządu ustaliły na długi weekend majowy 2024 roku. Później dołączyły do niego Policja Kanaryjska oraz lokalne policje z La Orotavy, Santa Cruz i La Laguny. Działania rozpoczęto sezonowo podczas Wielkanocy 2024, a od początku 2025 roku system działa już na stałe, włączając w to weekendy. Dzięki temu w Parku Narodowym Teide oraz parkach wiejskich Teno i Anaga patrolują wspólnie: Guardia Civil, Policja Kanaryjska, policje lokalne, agenci środowiska Rady Wyspy oraz straż wiejska Federacji Stowarzyszeń ds. Gospodarki Łowieckiej Wyspy. Wszystkie służby biorą udział w operacjach, takich jak niedawna „Operacja Nevada”, w strategicznych punktach obszarów chronionych, by zapewnić bezpieczeństwo, porządek i zapobiegać negatywnym wpływom na środowisko.

Dyrektor wyspowy ds. Środowiska, Pedro Millán, interpretuje liczby w ten sposób: „To nie tyle oznacza wzrost liczby wykroczeń, ile wielokrotnie zwiększoną czujność”. Podkreśla, że „nadzór nie obejmuje już tylko godzin porannych, jak to było do połowy 2023 roku, ale także popołudnia, noce i weekendy”. To postęp, za który, jak wskazuje, „trzeba podziękować wszystkim korpusom policyjnym, agentom środowiska i strażnikom wiejskim za pracę, którą wykonują, docierając praktycznie wszędzie i o każdej porze”.

Nowa era dla Teide i problem dzikich biwaków

Park Narodowy Teide jest obecnie w centrum uwagi, ponieważ pod koniec ubiegłego roku sfinalizowano przekazanie pełnych kompetencji od Rządu Wysp Kanaryjskich na rzecz Rady Wyspy Teneryfa. Ponadto, nowy Plan Zagospodarowania i Zarządzania (PRUG) właśnie wszedł w życie po przejściu procedur administracyjnych.

Radca Blanca Pérez wyjaśnia, że „ponad 86% cudzoziemców płaci mandaty w pierwszym terminie”, co „utrwala tendencję zapoczątkowaną w 2024 roku”. Analiza rodzaju sankcji pozwala wyróżnić te związane z biwakowaniem. Zaskakuje duża liczba zgłoszeń w tej kategorii – 177 (12,8% całości), choć trzeba wziąć pod uwagę intensywną kampanię kontrolną prowadzoną w ubiegłym roku w La Caleta de Adeje, na naturalnym obszarze plaży Diego Hernández, gdzie odnotowano 108 interwencji (7,8% ogółu).

Dyrektor Pedro Millán tłumaczy, że „istniała tendencja, zwłaszcza wśród obcokrajowców, do systematycznego biwakowania na tym obszarze przyrodniczym”. Stąd „ciągłe działania” przez kilka miesięcy agentów środowiska, Policji Kanaryjskiej, Seprony (Guardia Civil) oraz lokalnych agentów z Adeje, aby „utrzymać presję”, co zaowocowało tak dużą liczbą zgłoszeń. Nawet w okresie świątecznym, jak wskazuje Millán, celem jest „zapobieganie bezkarności w przypadku nielegalnego biwakowania na wybrzeżu tych chronionych obszarów”. Ten środek będzie utrzymany, „aby ludzie mieli jasność, że nie są to miejsca do praktycznie permanentnego obozowania”.