"Statek widmo" z rosyjską ropą dryfuje u wybrzeży Wysp Kanaryjskich - wyspykanaryjskie.info - Polski Portal Informacyjny o Wyspach Kanaryjskich

Flota widmo powraca. Tajemniczy tankowiec u wybrzeży Kanarów

Jeśli rok 2025 Wyspy Kanaryjskie zaczynały od wizytacji amerykańskiego statku towarowego Cape Texas, to 2026 rozpoczął się od obecności jednostki z tzw. „ciemnej” lub „floty fantasmów”. Nie ma to nic wspólnego z „Gwiezdnymi Wojnami”, a wszystko z tankowcem Agate, który znajduje się około 290 mil morskich na południe od Teneryfy. To jeden ze statków objętych sankcjami Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii.

Statek bez kursu i celu

Statek, zbudowany w 2005 roku i pływający obecnie pod banderą Vanuatu, to transportowiec produktów naftowych. Jak widać w danych systemu śledzenia statków VesselFinder, jednostka od ponad trzech tygodni utrzymuje minimalną lub praktycznie zerową prędkość, dryfując bez określonego kierunku. Został on wskazany przez międzynarodowy monitoring morski jako „statek widmo”. Oznacza to, że wpisuje się w schemat sieci jednostek korzystających z bander convenience, nieprzejrzystych struktur korporacyjnych czy częstych zmian rejestracji, aby omijać różne handlowe restrykcje na morzu.

Dlaczego zatrzymał się akurat tutaj?

W ostatnich tygodniach Agate dryfował na południowy zachód od Wysp Kanaryjskich. Dla statku tego typu tak długi postój bez celu nie jest typowy. Jak wskazuje Rafael Muñoz, doktor nauk morskich i współdyrektor Międzynarodowego Studium Magisterskiego z Bezpieczeństwa i Ochrony Morskiej w Campus CISDE, w podcaście „Diario de Ucrania”: „Przewozi on 400 tysięcy baryłek rosyjskiego paliwa, a jego celem był któryś z portów w rejonie Panamy. W obliczu sytuacji w Wenezueli i fali przejmowania najgorszych jednostek ciemnej floty przez USA, podejrzewam, na podstawie informacji, którymi dysponuję, że ten statek musiał zatrzymać się na południe od Wysp Kanaryjskich z obawy przed przechwyceniem na środkowym Atlantyku przez US Navy”.

Statek mógł transportować rosyjską naftę płynącą do Wenezueli, a ostatnie ruchy geopolityczne „zmusiły” go do pozostania na wodach międzynarodowych, wewnątrz hiszpańskiej Wyłącznej Strefy Ekonomicznej. Tego typu jednostki unikają zawijania do portów Unii Europejskiej, chyba że w sytuacji ogłoszonego stanu wyjątkowego, ze względu na swój status prawny.

Kanary jako strategiczny punkt na mapie

Względna bliskość statku względem archipelagu wzmacnia rolę Wysp Kanaryjskich jako kluczowego enklawy geo strategicznego na morskich szlakach między Afryką, Ameryką a Europą. Agate figuruje w rejestrach międzynarodowych jako jednostka objęta restrykcjami z powodu domniemanego powiązania z handlem sankcjonowanymi węglowodorami. Zjawisko to nasiliło się w ostatnich latach na tle konfliktów geopolitycznych i zachodnich sankcji gospodarczych. Na świecie pływa około tysiąca takich jednostek.

Potencjalne ryzyko i niepewna przyszłość

Mając około 180 metrów długości i zdolność przewiezienia setek tysięcy baryłek paliwa, tego typu statki stanowią potencjalne ryzyko zarówno z punktu widzenia środowiskowego, jak i bezpieczeństwa żeglugi, szczególnie gdy operują na marginesie zwykłych obiegów kontroli. Obecność Agate w wodach przybrzeżnych archipelagu ponownie uwypukla ekspozycję Wysp Kanaryjskich na szlaki „floty widmo” – sieci poruszającej się między legalnością a nieprzejrzystością, wykorzystującej złożoność międzynarodowego ruchu morskiego.

Na razie nie ma informacji, by statek wezwał pomoc lub ubiegał się o zezwolenie na wejście do portu, ani by znajdował się w sytuacji awaryjnej. Jego dalsze losy mogą potoczyć się różnie: może wznowić trasę, zostać przechwycony przez międzynarodowe władze lub ostatecznie opuścić rejon Atlantyku w pobliżu Wysp Kanaryjskich w poszukiwaniu nowego kursu lub z zamiarem pozostania w pobliżu innego obszaru.