Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.
Bruksela stawia na regiony ultraperyferyjne
Komisja Europejska zobowiązała się do wzmocnienia i przedłużenia polityki spójności oraz unijnych dopłat Posei dla sektora podstawowego w Wieloletnich Ramach Finansowych na lata 2028-2034. To element nowej strategii wspólnotowej dla regionów ultraperyferyjnych (RUP). Rząd Hiszpanii wyjaśnił przy tym, że Wyspy Kanaryjskie i pozostałe osiem terytoriów RUP będą mogły zachować rolę instytucji zarządzających funduszami przeznaczonymi specjalnie dla tych regionów oraz kontaktować się z Brukselą bezpośrednio i w sposób skoordynowany. Innymi słowy, nie dojdzie do centralizacji funduszy – a przynajmniej zostaną wypracowane mechanizmy, dzięki którym regiony ultraperyferyjne staną się częścią procesu bezpośredniego zarządzania i dystrybucji tych środków.
Negocjacje budżetowe w tle
Ogłoszenie padło w trakcie dyskusji nad przyszłym budżetem Unii Europejskiej i w obliczu obaw regionów ultraperyferyjnych o to, jak ich specyficzne fundusze wpiszą się w nowe krajowe i regionalne plany partnerstwa. Propozycja budżetowa Komisji zobowiązuje Hiszpanię, Francję i Portugalię do uwzględnienia środków wyraźnie adresowanych do ich terytoriów ultraperyferyjnych, choć ostateczny kształt tych rozwiązań wciąż musi zostać wynegocjowany i zatwierdzony.
Minister polityki terytorialnej i pamięci demokratycznej Ángel Víctor Torres nazwał „znakomitą wiadomością” fakt, że Komisja uwzględniła znaczną część propozycji zgłoszonych przez Hiszpanię. Wśród nich wymienił obronę odrębności Posei – europejskiego programu wsparcia rolnictwa w regionach oddalonych, takich jak RUP – wprowadzenie kwestii mieszkalnictwa do agendy poświęconej ultraperyferiom oraz odmienne traktowanie transportu lotniczego i morskiego.
Pierwszy krok, nie ostateczna decyzja
Torres zastrzegł jednak, że komunikacja przedstawiona przez Komisję to dopiero „pierwszy krok”. Jej wdrożenie będzie zależało od polityk sektorowych UE, a towarzyszący jej pakiet przepisów będzie musiał zostać zatwierdzony przez państwa członkowskie w Radzie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Proces ten otwiera więc możliwość utrzymania lub poprawienia propozycji, ale nie oznacza jeszcze ich ostatecznego przyjęcia.
Dziewięć terytoriów, nowe spojrzenie
Nowa strategia zastępuje dokument przyjęty w 2022 roku i obejmuje Wyspy Kanaryjskie, Azory, Maderę, Gujanę Francuską, Gwadelupę, Martynikę, Majottę, Reunion oraz Saint-Martin. Jej najważniejsza polityczna nowość polega na przedstawieniu tych terytoriów nie tylko jako regionów obciążonych oddaleniem, wyspiarskością i zależnością od zewnątrz, lecz także jako enklaw geostrategicznych, które rozciągają europejską obecność na Atlantyku, Karaibach, Oceanie Indyjskim i w Ameryce Południowej.
„Regiony ultraperyferyjne, takie jak Wyspy Kanaryjskie, muszą zyskać większe znaczenie w Unii Europejskiej jako strefy szans w relacjach z otoczeniem” – podkreślił Torres. Minister wskazał jako mocne strony archipelagu turystykę, badania środowiskowe oraz rozwój działalności kosmicznej.
Cztery filary nowej strategii
„Mapa drogowa” opiera się na czterech osiach: wykorzystaniu potencjału geostrategicznego RUP i poprawie ich integracji z krajami sąsiedzkimi; zwiększeniu konkurencyjności i dostępu do jednolitego rynku; wzmocnieniu zdolności reagowania na zmiany klimatu, katastrofy i inne zagrożenia; oraz promowaniu równości społecznej.
Bruksela dostrzega szanse w gospodarce morskiej, energetyce odnawialnej, biotechnologii, badaniach naukowych i sektorze kosmicznym, a także proponuje poprawę połączeń lotniczych i morskich. Planuje również ochronę infrastruktury krytycznej, takiej jak porty i kable podmorskie, postęp w zakresie autonomii energetycznej i bezpieczeństwa żywnościowego oraz zwrócenie uwagi na zjawiska środowiskowe, takie jak napływ gronorostów.
Mieszkalnictwo i walka z ubóstwem
W obszarze społecznym Komisja wpisuje wśród priorytetów zatrudnienie, edukację, walkę z ubóstwem oraz dostęp do podstawowych usług, takich jak woda pitna, opieka zdrowotna i przystępne cenowo mieszkania. Ten ostatni temat został wyraźnie podniesiony przez Hiszpanię. Strategia zakłada wsparcie administracji krajowych i regionalnych w poszerzaniu oferty mieszkaniowej i najmu, uruchamianiu inwestycji, promowaniu reform oraz ochronie najsłabszych grup społecznych.
Kosmiczne i lotnicze wyjątki do 2035 roku
Kolejnym istotnym dla Wysp Kanaryjskich punktem jest propozycja przeglądu europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Według rządu Hiszpanii podejście to pozwoliłoby przedłużyć do 31 grudnia 2035 roku wyjątki obowiązujące dla połączeń lotniczych i morskich regionów ultraperyferyjnych. Komisja rozważy także dostosowane rozwiązania w takich dziedzinach jak spalanie odpadów i mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla.
Artykuł 349 i realna władza regionów
Dokument wspólnotowy powołuje się na artykuł 349 Traktatu o funkcjonowaniu UE, który pozwala dostosować przepisy, polityki i sposoby dostępu do funduszy europejskich do strukturalnych i trwałych ograniczeń ultraperyferii. Bruksela obiecuje uwzględniać je w sposób bardziej systematyczny już od pierwszych etapów opracowywania swoich inicjatyw, wzmocnić coroczny dialog z tymi terytoriami oraz poprawić ich zdolności administracyjne do korzystania z programów unijnych.
Dla Wysp Kanaryjskich bezpośrednie znaczenie strategii skupia się teraz na jej przełożeniu na budżet i przepisy. Polityczne zobowiązanie wyrażone przez Komisję musi zostać skonkretyzowane podczas negocjacji ram finansowych na lata 2028-2034 oraz w późniejszych ustawach sektorowych, w których określone zostaną zarówno środki na programy specjalne, jak i rzeczywisty margines zarządzania, jaki zachowają regiony.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
Rząd Hiszpanii zatwierdza „dekret kanaryjski” – wsparcie dla archipelagu i La Palmy
Geotermia na Teneryfie. Przełomowe odkrycie w Vilaflor
Strefy napięcia na Wyspach Kanaryjskich. Oto miasta, które się do nich kwalifikują
Wyspy Kanaryjskie wypłacą 253 mln euro odszkodowań za moratoria turystyczne
Spór o plażę Matorral: Sąd Najwyższy rozstrzygnie kwestię koncesji dla grupy Lopesan
Monte Tropic: Podwodny skarb u wybrzeży Afryki. Co kryje?
Dekret Kanaryjski zatwierdzony. La Palma otrzyma wsparcie finansowe
Sąd Najwyższy oddalił pozew Cabildo przeciwko Caixabank w sprawie swapów
Ceny mieszkań w Hiszpanii: wzrost o 12,2% w drugim kwartale 2026 roku
