Audio generowane przez AI (Readerr) - może zawierać błędy
Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.
Gwałtowny wzrost liczby migrantów docierających w ostatnich tygodniach na Wyspy Kanaryjskie obnażył trudności, z jakimi mierzą się siły bezpieczeństwa, próbując powstrzymać wypływanie łodzi z Afryki Zachodniej. Hiszpania i Unia Europejska wzmocniły w ostatnich latach współpracę z krajami, z których pochodzą migranci, ale okazało się, że porozumienia te nie wystarczają, by zatrzymać tysiące osób uciekających przed brakiem perspektyw i niestabilnością polityczną w miejscach swojego pochodzenia.
Rekordowy wzrost w zaledwie kilka tygodni
Od 15 września na Wyspy Kanaryjskie dotarło w sposób nieuregulowany ponad 18 tysięcy osób — niemal dziewięciokrotnie więcej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Większość z nich pochodzi z Senegalu i Gambii. Eksperci przypisują ten wzrost wielu czynnikom, w tym dobrym warunkom pogodowym, ale pojawiły się także wątpliwości co do skuteczności stosowanych dotąd mechanizmów kontroli i bezpieczeństwa granic.
Miliony euro na współpracę, która nie przynosi efektów
Na poziomie europejskim Bruksela i Dakar zamknęły w 2023 roku program POC II, obejmujący inwestycję blisko 35 milionów euro na wzmocnienie nadzoru granic, walkę z sieciami przemytniczymi i poprawę zdolności sił bezpieczeństwa. Hiszpania ze swojej strony rozmieściła 40 funkcjonariuszy Policji Narodowej i Gwardii Cywilnej oraz środki materialne, w tym cztery łodzie, śmigłowiec i kilka pojazdów terenowych.
Wzrost liczby przybyszów w ostatnich tygodniach skłonił jednak hiszpańskiego ministra spraw wewnętrznych Fernando Grande-Marlaskę do wezwania władz senegalskich do wzmocnienia zarządzania migracją oraz do wyasygnowania dodatkowych 500 tysięcy euro na zakup sprzętu nawigacyjnego i środków nadzoru. Jednocześnie minister nalega na wzmocnienie obecności Frontexu w tym regionie na poziomie europejskim.
Gambia: porozumienia bez pokrycia w rezultatach
W przypadku Gambii zarówno UE, jak i Hiszpania podpisały w ostatnich latach porozumienia o współpracy w dziedzinie granic, w tym program CompACT z inwestycją trzech milionów euro, oraz rozmieściły 11 funkcjonariuszy Policji Narodowej i Gwardii Cywilnej. Porozumienia te nie zdołały jednak powstrzymać wypływania łodzi w kierunku Wysp Kanaryjskich: liczba osób, które dotarły na archipelag z tego kraju w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku, jest ponad dwukrotnie wyższa niż w analogicznym okresie roku poprzedniego — wynika z danych Frontexu.
„Istnieje ogromna dysproporcja między obecnymi możliwościami a liczbą osób, które wyjeżdżają” — wyjaśnia Omar N. Cham, badacz z Brussels School of Governance i ekspert ds. relacji między UE a krajami Afryki Zachodniej w dziedzinie migracji. „Zarówno władze gambijskie, jak i europejskie zdały sobie sprawę, że te liczby stają się przytłaczające i że tak dalej być nie może”. W tym tygodniu Gambia gościła wspólną misję oceniającą, kierowaną przez Frontex we współpracy z Hiszpanią i UE, której celem było wzmocnienie współpracy i ocena najpilniejszych potrzeb.
Przyczyny leżą daleko od granic
Nawet jednak przy nowych wzmocnieniach bezpieczeństwa morskiego i kontroli granicznych wszystko wskazuje na to, że niestabilność polityczna i brak perspektyw w krajach regionu nadal będą popychać tysiące osób do ryzykowania życia na szlaku atlantyckim. „W Europie mówi się o kryzysie kosztów życia, ale również w Globalnym Południu coraz trudniej sobie z tym radzić” — zapewnia Cham. Rozpisane w 2016 roku pierwsze demokratyczne wybory w Gambii od ponad dwóch dekad nie pomogły rozwiązać problemów strukturalnych tego kraju, a Senegal wciąż pogrążony jest w ogromnym kryzysie zadłużenia publicznego, który mocno dotyka ludność.
Bez walki z nierównością nie ma rozwiązania
Zdaniem Móniki López, dyrektor Hiszpańskiej Komisji Pomocy Uchodźcom (CEAR), jedynym sposobem powstrzymania tych przepływów migracyjnych są polityki nakierowane na zwalczanie nierówności. „Praca z krajami pochodzenia jest kluczowa, aby młodzi ludzie mieli alternatywy i aby rozwinęła się ważna tkanka przedsiębiorczości. Dopóki nie zostaną rozwiązane przyczyny w miejscu pochodzenia, które łagodziłyby tę nierówność, będzie to trwało” — wyjaśnia López, wyrażając zaniepokojenie rosnącym brakiem ochrony osób uciekających z krajów ogarniętych konfliktem, zwłaszcza w Sahelu Środkowym. „Niepokoi nas, że całe te ramy współpracy międzynarodowej, głównie ze względów bezpieczeństwa, nie odpowiadają na potrzeby ochrony międzynarodowej”.
Większe bezpieczeństwo, więcej ofiar
Podobnie uważa Aurélia Donnard, szefowa ds. Afryki Zachodniej i Północnej w Mixed Migration Centre, ośrodku badawczym z siedzibą w Genewie, która wskazuje, że wzmocnienie bezpieczeństwa prowadzi do większej liczby zgonów na Atlantyku. „Polityki przyjmowane na poziomie europejskim narażają życie tych osób. I nie zdołają powstrzymać pragnienia tych nowych pokoleń, by się rozwijać, ani sposobu, w jaki postrzegają Europę jako idealne miejsce” — wyjaśnia z Dakaru. „Władze europejskie przez wiele lat podejmowały wysiłki, ale to nie powstrzymuje ich ambicji i potrzeby rozwoju” — podsumowuje.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.

