Audio generowane przez AI (Readerr) - może zawierać błędy
Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.
Mumia z Erques ponownie znajdzie się w centrum starań Teneryfy o odzyskanie części dziedzictwa archeologicznego rozproszonego poza Wyspami Kanaryjskimi. Rada Wyspy (Cabildo) oraz rząd Wysp Kanaryjskich wykorzystają międzynarodowe sympozjum, które odbędzie się 12 i 13 listopada, by omówić kwestię zwrotu tych dóbr oraz kryteria, którymi powinna kierować się ich restytucja. Spotkanie zakończy się przyjęciem tzw. „Deklaracji z Teneryfy” – dokumentu dotyczącego traktowania i zwrotu dziedzictwa kulturowego.
Ponad pół wieku starań o powrót mumii
Mumia, przechowywana obecnie w magazynach Muzeum Archeologicznego w Madrycie, jest jednym z najbardziej reprezentatywnych przypadków tej rewindykacji. Rada Wyspy od ponad pół wieku zabiega o jej powrót na wyspę – jak przypomniał dyrektor generalny ds. kultury i dziedzictwa kulturowego rządu Wysp Kanaryjskich, Miguel Ángel Clavijo, starania te sięgają co najmniej 1976 roku, kiedy to archeolog Luis Diego Cuscoy wystąpił pisemnie o jej zwrot.
„Nie jest zwykłym obiektem wystawowym”
Przewodnicząca Rady Wyspy, Rosa Dávila, przekonywała w piątek, że szczątki nie powinny być traktowane jak zwykły eksponat. „Osoba z naszej rdzennej przeszłości nie jest zwykłym obiektem wystawowym” – stwierdziła podczas prezentacji wydarzenia. W jej opinii powrót mumii byłby uznaniem dla historii Teneryfy i godności jej dawnych mieszkańców.
Rząd regionalny rozmawia z ministerstwem
Rząd regionalny utrzymuje kontakty z Ministerstwem Kultury, by przyspieszyć zwrot. Clavijo wyjaśnił, że państwu przekazano już dokumentację z prośbą, aby jako właściciel dóbr złożyło szczątki na Teneryfie. Wspólnota autonomiczna przekonuje, że wyspa dysponuje specjalistami z zakresu bioantropologii oraz odpowiednimi placówkami, które zapewnią ich konserwację i badania.
Minister ds. uniwersytetów, nauki, innowacji i kultury, Migdalia Machín, dodała, że rząd Wysp Kanaryjskich rozpoczął w ubiegłym tygodniu procedurę formalnego wezwania państwa do restytucji. Jak wskazała, rewindykacja wpisuje się w szerszy problem rozproszenia rdzennego dziedzictwa Wysp Kanaryjskich, którego ślady znajdują się w ponad dziewięciu krajach. Machín przypomniała, że dobra te mają wymiar historyczny i tożsamościowy, i podkreśliła, że gdy mowa o mumiach, mowa o istotach ludzkich.
Badania, dialog i gwarancje konserwacji
Dávila nalegała z kolei, by ewentualny zwrot rozpatrywać w duchu badań, dialogu i gwarancji konserwacji, i zapewniła, że Teneryfa dysponuje dziś środkami niezbędnymi do podjęcia tej odpowiedzialności.
Sympozjum z ekspertami z 13 krajów
Los mumii z Erques będzie jednym z tematów sympozjum „Diásporas Patrimoniales. Una mirada desde Canarias a la dispersión y restitución de los legados arqueológicos” (Diaspory dziedzictwa. Spojrzenie z Wysp Kanaryjskich na rozproszenie i restytucję spuścizny archeologicznej), które zgromadzi 24 specjalistów z 13 krajów, m.in. z Austrii, Brazylii, Kuby, Egiptu, Francji, Maroka, Meksyku, Holandii, Peru i Senegalu.
Przewodniczący komitetu naukowego spotkania, badacz Jorge Onrubia, umieścił przypadek kanaryjski w nurcie międzynarodowej dyskusji o historycznym rozproszeniu dóbr kultury i szczątków ludzkich. Jego zdaniem w tej dziedzinie „rzadko spotykały się legalność, prawomocność i sprawiedliwość kulturowa”, dlatego uważa, że roszczenia należy rozpatrywać w oparciu o prawdę, zadośćuczynienie i dialog między instytucjami.
Badacz wskazał, że istnieją różne drogi rozwiązywania takich konfliktów – od formuł wspólnej konserwacji czy depozytów po zwrot i restytucję dóbr. W sprawie mumii z Erques wyraził przychylne stanowisko wobec jej powrotu na terytorium, na którym żyła, ostrzegł jednak, że ewentualny zwrot otworzyłby także debatę etyczną o tym, jak należy konserwować, traktować i wystawiać szczątki ludzkie.
Potrzeba pogłębionej debaty naukowej
Radny ds. kultury, muzeów i sportu, José Carlos Acha, zgodził się, że restytucja powinna opierać się na pogłębionej debacie naukowej. Podkreślił też, że możliwości techniczne Teneryfy rozwinęły się od czasu pierwszych wniosków o zwrot, i przekonywał, że te pozostałości można lepiej zrozumieć, badając je w ich kontekście archeologicznym i kulturowym.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.

