Kanaryjska nauka sięga gwiazd
Ministerstwo ds. Uniwersytetów, Nauki, Innowacji i Kultury rządu Wysp Kanaryjskich, za pośrednictwem Kanaryjskiej Agencji Badań, Innowacji i Społeczeństwa Informacyjnego (ACIISI), udziela wsparcia dla realizacji międzynarodowego projektu „Całkowite Zaćmienia w Hiszpanii i Eksperyment NATE” (North African Telescopic Eclipse). Przedsięwzięcie prowadzone jest przez Instytut Astrofizyki Wysp Kanaryjskich (IAC) i, jak podkreślają władze regionalne, ma na celu umocnienie pozycji archipelagu jako jednego z najważniejszych światowych ośrodków astronomii i astrofizyki.
Sieć teleskopów w pogoni za cieniem
Projekt zakłada rozmieszczenie zsynchronizowanej sieci teleskopów do obserwacji i analizy całkowitego zaćmienia Słońca, które nastąpi 2 sierpnia 2027 roku. To wyjątkowe zjawisko astronomiczne będzie widoczne na niebie nad południową Hiszpanią oraz północną Afryką, oferując naukowcom znakomite warunki do prowadzenia badań. Program obejmuje również fazę przygotowawczą związaną z całkowitym zaćmieniem Słońca 12 sierpnia 2026 roku, które będzie można obserwować na Półwyspie Iberyjskim.
Eksperyment NATE kluczem do korony słonecznej
Migdalia Machín, minister ds. Uniwersytetów, Nauki, Innowacji i Kultury, podkreśla, że inicjatywa ta wydobywa na światło dzienne ogromny potencjał naukowy i technologiczny, jaki Wyspy Kanaryjskie posiadają w dziedzinie astronomii i astrofizyki, a także docenia pracę Instytutu Astrofizyki Wysp Kanaryjskich, rozwijaną od dziesięcioleci. Machín zaznacza, że tego typu działania pozwalają na dalszy postęp w badaniach, sprzyjają kształceniu młodych adeptów nauki oraz wzmacniają międzynarodową współpracę w strategicznym dla archipelagu sektorze.
Zaćmienie z 2027 roku posiada cechy wyjątkowe, które czynią je jednym z najważniejszych tego typu zjawisk w XXI wieku. Jego magnituda wyniesie 1,079, a faza całkowita potrwa ponad sześć minut, co umożliwi zaawansowane obserwacje korony słonecznej oraz jej struktur magnetycznych.
W ramach inicjatywy realizowany będzie eksperyment NATE, którego celem jest uzyskanie zdjęć wewnętrznej korony słonecznej w wysokiej rozdzielczości. W tym celu wykorzystana zostanie sieć teleskopów obsługiwana przez naukowców, studentów uniwersytetów oraz nauczycieli z Wysp Kanaryjskich i Maroka. Plan zakłada instalację około dziesięciu stacji teleskopowych wzdłuż pasa, nad którym będzie przebiegać całkowita faza zaćmienia. Projekt będzie realizowany we współpracy z Politechniką im. Muhammada VI.
Edukacja i popularyzacja nauki
Wśród celów programu znajduje się również specjalistyczne szkolenie studentów z Wysp Kanaryjskich i Maroka w zakresie budowy instrumentów astronomicznych i analizy danych naukowych. Przewidziano także działania popularyzatorskie oraz publiczne transmisje zaćmienia, które będzie można śledzić prosto z archipelagu.
Rok 2026 upłynie pod znakiem fazy przygotowawczej i walidacji technicznej. Obejmie ona zakup sprzętu, szkolenie zespołów oraz przeprowadzenie testów podczas zaćmienia widocznego na Półwyspie Iberyjskim. Co więcej, w programie wezmą udział astronomowie z amerykańskiego Obserwatorium Narodowego, którzy mają już doświadczenie w poprzednich międzynarodowych akcjach obserwacji zaćmień.
Przełomowy rok 2027
Główna faza projektu odbędzie się w 2027 roku. Wtedy to przeprowadzona zostanie skoordynowana obserwacja korony słonecznej za pomocą rozproszonej sieci teleskopów, co pozwoli na odtworzenie ewolucji tego zjawiska w czasie z niespotykaną dotąd dokładnością. Po zakończeniu obserwacji rozpoczną się prace analityczne, powstaną publikacje naukowe, a także odbędą się działania popularyzatorskie skierowane do szkół i ogółu społeczeństwa.
Poprzez tę inicjatywę rząd regionalny nadal umacnia pozycję Wysp Kanaryjskich jako terytorium referencyjnego dla nauki i badań astrofizycznych. To obszar, który może pochwalić się światowej klasy infrastrukturą, wyjątkowo czystym niebem i społecznością naukową uznawaną na arenie międzynarodowej.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.


