Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.
Pięć lat po katastrofie bez oficjalnych obchodów
W piątą rocznicę erupcji wulkanicznej stowarzyszenie Tierra Bonita z żalem zauważyło w sobotę, że nie zorganizowano żadnych instytucjonalnych obchodów rocznicy. Jak podkreślono, największa katastrofa wulkaniczna w Europie w ubiegłym stuleciu powinna na stałe zapisać się w zbiorowej pamięci.
Koniec z improwizacją w odbudowie
W wydanym oświadczeniu organizacja zaapelowała również o głęboką zmianę w sposobie zarządzania odbudową dotkniętego obszaru Valle de Aridane. Domaga się położenia kresu improwizacji, brakowi planowania i partycypacji obywatelskiej, a także brakowi przejrzystości w gospodarowaniu środkami publicznymi przeznaczonymi na La Palmę.
Aby wymusić zmianę modelu zarządzania, Tierra Bonita zażądała natychmiastowego zwołania Sektorowej Rady ds. Odbudowy Gospodarczej i Społecznej La Palmy. Organ ten został formalnie powołany przez władze wyspy (Cabildo) w 2023 roku i utrwalony w przepisach prawa, jednak – jak twierdzi stowarzyszenie – nigdy się nie zebrał. W jego składzie przewidziano miejsce dla siedmiu przedstawicieli stowarzyszeń osób poszkodowanych przez wulkan oraz organizacji sąsiedzkich z dotkniętego obszaru.
Postulaty: stała strefa odbudowy i koniec żółtego alertu
Tierra Bonita opowiedziała się także za zniesieniem żółtego alertu – pierwszego poziomu ostrzeżenia o zagrożeniu wulkanicznym – oraz zastąpieniem obowiązującego nadzwyczajnego reżimu prawnego stanu wyjątkowego stałą figurą prawną Strefy Stałej Odbudowy, opartą na Ustawie o Wulkanach.
Organizacja zaproponowała ponadto utworzenie jednego konsorcjum publicznego, które koordynowałoby działania różnych administracji. Postuluje również upublicznienie protokołów i nagrań z posiedzeń naukowych i politycznych Kandyjskiego Planu Zagrożenia Wulkanicznego (PEVOLCA), które odbyły się przed erupcją.
Wśród żądań znalazło się także opublikowanie kryteriów i protokołów stosowanych przy wycenie nieruchomości, przyznawaniu odszkodowań i wyborze beneficjentów pomocy publicznej, a także ujawnienie listy osób, które ją otrzymały. „Anonimowość, choć próbowano ją przebiegle zabezpieczyć w Ustawie o Wulkanach ostatnią poprawką parlamentarną wniesioną ustnie, nie tylko może być sprzeczna z prawem krajowym, ale służy jedynie pogłębianiu podejrzeń i nieufności co do wykorzystania już rozdysponowanych środków publicznych” – ostrzegają.
Pominięci poszkodowani i potrzeba planowania przestrzennego
Stowarzyszenie domaga się również weryfikacji sytuacji osób, które – nie będąc właścicielami, posiadając status użytkowników lub znajdując się w szczególnych okolicznościach rodzinnych – nie otrzymały odpowiedniej odpowiedzi w ramach przepisów uchwalonych na rzecz poszkodowanych. Do tego dochodzi potrzeba przyjęcia kompleksowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzgodnionego ze społeczeństwem.
Muzeum Pamięci Wulkanu Tajogaite
Organizacja proponuje także utworzenie Muzeum Pamięci Wulkanu Tajogaite – przestrzeni poświęconej poszkodowanym oraz zachowaniu dziedzictwa materialnego, emocjonalnego i społecznego, pogrzebanego przez lawę.
Tierra Bonita przypomina, że Sektorowa Rada ds. Odbudowy Gospodarczej i Społecznej La Palmy miała stać się głównym forum uczestnictwa osób dotkniętych katastrofą w decyzjach o przyszłości ich terenu. Jednak fakt, że nigdy się nie zebrała, pokazuje – zdaniem stowarzyszenia – jak mało partycypacyjny model stosują władze publiczne.
W tym kontekście organizacja uznała również za konieczne powołanie jednego konsorcjum publicznego, które zapobiegłoby rozproszeniu kompetencji między poszczególnymi resortami rządu Wysp Kanaryjskich, władzami La Palmy, gminami i spółkami publicznymi takimi jak Gesplan.
Wzorce z Nowej Zelandii i Islandii
Jako międzynarodowy wzorzec w tych kwestiach Tierra Bonita przywołała odbudowę Christchurch w Nowej Zelandii – miasta zniszczonego przez trzęsienie ziemi w 2011 roku, gdzie powołano specjalny organ oraz wspierano platformy partycypacji obywatelskiej, projekty kulturalne i zintegrowane działania urbanistyczne.
Z kolei propozycja utworzenia Muzeum Pamięci Wulkanu Tajogaite ma się wzorować na Eldheimar – muzeum zbudowanym na islandzkiej wyspie Heimaey po erupcji wulkanu Eldfell w 1973 roku. Stowarzyszenie przekonuje, że taka przestrzeń wystawiennicza nie powinna być jedynie centrum popularyzacji geologii czy atrakcją turystyczną, ale również miejscem poświęconym wpływowi erupcji na mieszkańców i odzyskiwaniu tożsamości zniszczonych dzielnic.
Projekt mógłby gromadzić przedmioty wydobyte z obszaru erupcji, fotografie, świadectwa, dokumenty, narzędzia rolnicze i rzemieślnicze oraz inne elementy związane z codziennym życiem przed katastrofą. Sugeruje się również włączenie wirtualnej, interaktywnej i immersyjnej rekonstrukcji, która pozwoliłaby przejść dawnymi ulicami i krajobrazami El Paraíso, Calle Alcalá, Todoque oraz innych osad rolniczych pogrzebanych przez lawę.
Kluczowe pytania o godziny przed erupcją
Stowarzyszenie po raz kolejny zażądało dostępu do protokołów i nagrań z posiedzeń komitetu naukowego i dyrektywnego PEVOLCA, które odbyły się w dniach i godzinach poprzedzających rozpoczęcie erupcji. Podkreśla, że dokumentacja ta jest niezbędna, by poznać, jakie informacje mieli przed katastrofą odpowiedzialni naukowcy, technicy i politycy; jakie scenariusze brano pod uwagę; dlaczego nie zarządzono prewencyjnej ewakuacji dzielnic w pobliżu Cabeza de Vaca mimo nieuchronności erupcji; oraz dlaczego nie poinformowano mieszkańców o przesunięciu obszaru największego ryzyka w miejsce, gdzie ostatecznie rozpoczął się proces erupcyjny.
Zdaniem stowarzyszenia komitet naukowy dysponował tymi informacjami, ale nie przekazano ich mieszkańcom El Paraíso, Calle Alcalá, El Pastelero, Camino Campitos i Todoque – osad położonych najbliżej pierwszych otworów erupcyjnych i pierwszych zniszczonych przez lawę.
Dla tego palmeńskiego kolektywu ukrywanie protokołów i nagrań przyczyniło się do wzrostu podejrzeń i gniewu poszkodowanych, a także nie daje opinii publicznej gwarancji, że wyciągnięto wnioski z błędów, by usprawnić protokoły działania na wypadek przyszłych kryzysów wulkanicznych.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
Pięć lat po wybuchu wulkanu na La Palmie. „Nie proście nas o siłę”
Nowy bon na wynajem dla młodych na Wyspach Kanaryjskich
Tragedia na Atlantyku: nie żyje 7-letnia dziewczynka, 27 osób zaginionych
Kolejna tragedia na Atlantyku. Dziesiątki zaginionych
160 migrantów uratowanych w pobliżu Lanzarote
Wyspy Kanaryjskie chcą ograniczyć zakup mieszkań przez obcokrajowców
Mieszkaniowy koszmar studentów na Wyspach Kanaryjskich
Łódź z imigrantami dotarła do Lanzarote. Odnaleziono 19 osób, trwają poszukiwania
Rząd Wysp Kanaryjskich grozi pozwem do Sądu Najwyższego w sprawie małoletnich migrantów
