Tajogaite: dziedzictwo naukowe erupcji na La Palmie

Środowisko /

Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.

Erupcja wulkanu Tajogaite w 2021 roku pozostawiła po sobie ślad zniszczenia i spustoszenia, ale również dziedzictwo naukowe, które przekłada się na wzmocnienie zdolności monitorowania wulkanów, badań oraz zarządzania zagrożeniami geofizycznymi. W przededniu piątej rocznicy rozpoczęcia procesu erupcyjnego Narodowy Instytut Geograficzny (IGN) podkreśla, że od tamtego czasu wdrożono nowe sieci obserwacyjne, narzędzia sztucznej inteligencji, systemy modelowania oraz nowe kierunki pracy w zakresie geochemii i komunikacji naukowej.

szlaki na teneryfie przystanek rodzinka banner v1

Reforma instytucjonalna po erupcji

IGN wskazuje, że doświadczenie erupcji miało ogromny wpływ na Ministerstwo Transportu, które zdecydowało się na reformę instytutu, aby zagrożenia geofizyczne – w tym aktywność wulkaniczna – były lepiej ze sobą powiązane. W tym celu powołano odrębną strukturę z niezależną Poddyrekcją Generalną, która zajmuje się tymi zagrożeniami, a także znacznie poprawiono warunki pracy personelu, dostosowując je do pracy w sytuacjach kryzysowych. Postawiono przy tym na wyraźną profesjonalizację kadr specjalizujących się w zagrożeniach pochodzenia geofizycznego.

ALERTA CO2 – pionierski projekt na skalę światową

Instytut przypomina również, że wspólnie z Instytutem Wulkanologicznym Wysp Kanaryjskich (Involcan) opracował projekt ALERTA CO2 – pionierskie na świecie przedsięwzięcie monitorowania gazów pochodzenia wulkanicznego. Ponad 1500 czujników czyni go najgęstszą siecią monitorowania wulkanicznego CO2 na planecie.

Gęstsze i zautomatyzowane sieci obserwacyjne

Erupcja Tajogaite uwypukliła potrzebę dysponowania gęstszymi, zautomatyzowanymi sieciami obserwacyjnymi, zdolnymi do dostarczania informacji niemal w czasie rzeczywistym – podkreśla IGN. Sieć sejsmiczna wyspy została zagęszczona już w 2021 roku, a jej dane pozostają otwarte dla opinii publicznej, aby mogły być badane przez dowolną instytucję. Do kontroli deformacji wulkanicznych zwiększono liczbę stacji GNSS i inklinometrów, a do 2024 roku pozyskiwano obrazy InSAR z satelity PAZ w celu generowania szeregów czasowych i map prędkości. W 2021 roku zainstalowano również grawimetr względny, który działał ponad rok.

W zakresie geochemii rozmieszczono ponad 30 czujników CO2 opracowanych przez IGN, aby móc określić powulkaniczne zjawisko emisji gazowych jeszcze przed rozwojem projektu ALERTA CO2. W dziedzinie geologii wykorzystanie laboratorium Centrum Geofizycznego Wysp Kanaryjskich pozwoliło po raz pierwszy podczas erupcji na wyspach na cięcie i klasyfikację skał.

Intensywne kampanie terenowe i nowe metody badawcze

Od czasu erupcji wzmożono kampanie terenowe: w geochemii rozpoczęto pobieranie próbek z fumaroli w kraterach, kontynuowano badania CO2 w studniach i źródłach oraz włączono kampanie pomiaru przepływu dyfuzyjnego. Tymczasem kampanie RTK kontroli deformacji prowadzone są nadal w tempie kwartalnym.

Analiza sejsmiczna przeszła jedną z najistotniejszych zmian od tamtego czasu. Ustanowiono automatyczne detektory wykorzystujące techniki uczenia maszynowego, aby szybciej i bardziej jednolicie wykrywać oraz analizować aktywność sejsmiczną. Zastosowanie tych narzędzi do danych z erupcji pozwoliło stworzyć znacznie pełniejszy katalog sejsmiczny, co umożliwiło dokładniejsze zbadanie migracji sejsmiczności i ewolucji systemu magmowego. Automatyzacja pozwala ponadto mierzyć się z epizodami wysokiej aktywności, w których analiza manualna jest szczególnie wymagająca – ocenia IGN.

Symulacje, ostrzeżenia lotnicze i publikacje naukowe

Opracowano również narzędzia numerycznej symulacji potoków lawy do analizy scenariuszy i ćwiczeń, a także prace nad automatyzacją ostrzeżeń lotniczych dotyczących emisji popiołu. Uzyskane informacje zaowocowały 18 publikacjami w międzynarodowych czasopismach, przy udziale badaczy z IGN oraz instytucji hiszpańskich i zagranicznych. Prace te pogłębiły wiedzę na temat głębokiej struktury systemu magmowego La Palmy, ewolucji sejsmiczności i deformacji, dynamiki erupcyjnej oraz związku między obserwacjami geofizycznymi i geochemicznymi. Najnowsze badania integrują dane petrologiczne, geochemiczne i geofizyczne, aby odtworzyć procesy przederupcyjne i synerupcyjne erupcji z 2021 roku w Cumbre Vieja.

Lepsza komunikacja i przygotowanie na przyszłość

IGN podkreśla, że służba ostrzegawcza została znacząco usprawniona dzięki automatyzacji, a erupcja zainicjowała także nowe formy popularyzacji i transferu wiedzy, ze zwiększoną obecnością wulkanologii w działaniach edukacyjnych i komunikacji publicznej.

Podsumowując, pięć lat później naukowe dziedzictwo erupcji przekłada się na zwiększenie sieci monitoringu, wprowadzenie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego do automatycznych systemów przetwarzania, udoskonalenie modeli symulacyjnych, a przede wszystkim na lepiej przygotowaną strukturę instytucjonalną i naukową do stawienia czoła wyzwaniom monitorowania zagrożeń geofizycznych. Celem jest, aby doświadczenie zdobyte na La Palmie przełożyło się na coraz precyzyjniejszy, bardziej zautomatyzowany i zintegrowany monitoring, służący zapobieganiu zagrożeniom i ochronie społeczeństwa.

Źródło

Przewijanie do góry
Share via
Facebook
X (Twitter)
LinkedIn
Mix
Email
Print
Copy Link
Copy link
CopyCopied