Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.
Apel o przełom w gospodarce ściekowej
Kanaryjskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Konsultingowych ds. Środowiska (AECCM) wzywa rząd Wysp Kanaryjskich do pilnego wdrożenia planu modernizacji sieci kanalizacyjnych i oczyszczalni. Celem ma być nie tylko eliminacja zrzutów nieczystości, ale także przekształcenie ścieków w cenny zasób w obliczu narastającego kryzysu wodnego. Takie działanie pozwoliłoby uniknąć wielomilionowych kar nakładanych przez Brukselę oraz powstrzymać degradację wybrzeży i podziemnych wód archipelagu.
W oficjalnym komunikacie organizacja podkreśla, że ostrzeżenia regionalnego rządu dotyczące trudności z wdrożeniem nowych unijnych norm jakości wody powinny stać się impulsem do gruntownego rozwiązania systemowych problemów z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków na Wyspach. Zdaniem AECCM, nowy plan musi być precyzyjny i zawierać skonkretyzowane działania, harmonogram prac, wskazanie podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację oraz pełne koszty przedsięwzięcia.
Eksperci ostrzegają, że bez takiego podejścia Wyspy Kanaryjskie nadal będą tkwić w impasie, który charakteryzuje ostatnie dekady. Chodzi przede wszystkim o działania prowadzone ad hoc, opóźniające się projekty, niedokończone inwestycje budowlane, miejscowości pozbawione podstawowej infrastruktury kanalizacyjnej, łamanie unijnych zobowiązań oraz utrzymujące się zrzuty zanieczyszczeń, które dewastują ekosystem morski i zanieczyszczają grunty.
Nowe unijne wymogi i postawa rządu
Najnowsza dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/3019 nakłada na państwa członkowskie obowiązek rozszerzenia systemów oczyszczania ścieków na mniejsze miejscowości oraz wprowadza nowe, bardziej rygorystyczne standardy ich uzdatniania. W obliczu tych wyzwań rząd Wysp Kanaryjskich zwrócił się do Unii Europejskiej z wnioskiem o wydłużenie terminów przejściowych, argumentując to specyficzną sytuacją regionu najbardziej oddalonego.
Władze AECCM uznają starania o dodatkowy czas za w pełni uzasadnione, ale jednocześnie niewystarczające. Jak zaznaczono w stanowisku organizacji, najskuteczniejszą strategią negocjacyjną wobec Madrytu i Brukseli jest przedstawienie wiarygodnego i realnego do wdrożenia planu inwestycyjnego. Taki dokument powinien precyzyjnie określać zakres prac, ich szacunkowy koszt, podmiot odpowiedzialny za realizację oraz ostateczny termin ukończenia inwestycji. Tylko wtedy Wyspy Kanaryjskie będą mogły skutecznie bronić swoich interesów i udowodnić dobrą wolę w dążeniu do zgodności z prawem unijnym.
W stronę efektywności i rozwiązań regionalnych
Stowarzyszenie konsultantów środowiskowych rekomenduje, aby fundamentem nowej strategii było planowanie zintegrowane, oparte na tzw. aglomeracjach miejskich oraz wspólnych, ponadlokalnych systemach oczyszczania. Sugerują, by przy tworzeniu planów wzorować się na rozwiązaniach wypracowanych wcześniej przez Radę Wodną Wyspy Teneryfa.
Na obszarach wyspiarskich budowa osobnej, pełnowymiarowej oczyszczalni dla każdej gminy jest często nieuzasadniona ekonomicznie i logistycznie. Podobnie nieefektywne może być przesyłanie ogromnych ilości ścieków kosztownymi kolektorami i przepompowniami do odległych instalacji. Jak wyjaśnia stowarzyszenie, na czele z Juanem Romeu, istnieje potrzeba indywidualnej analizy dla każdej aglomeracji, która wskaże najbardziej opłacalne i wydajne rozwiązanie – czy będzie to system ponadgminny, lokalny, czy też zdecentralizowany.
Takie podejście mogłoby przynieść wymierne korzyści, w tym redukcję kosztów inwestycyjnych, mniejsze wydatki na energię i eksploatację infrastruktury, uniknięcie dublowania się projektów oraz ograniczenie liczby punktów, z których nieczystości trafiają obecnie do środowiska.
Ścieki jako zasób, nie tylko problem
Organizacja zwraca uwagę na drugą, kluczową szansę, jakiej nie powinny zaprzepaścić Wyspy Kanaryjskie. Chodzi o zmianę filozofii myślenia – wody ściekowe muszą przestać być postrzegane wyłącznie jako uciążliwy odpad, a stać się pełnowartościowym zasobem wodnym. Według AECCM proces odzysku i ponownego wykorzystania uzdatnionej wody powinien być integralną częścią projektowania wszelkiej nowej infrastruktury kanalizacyjnej.
W obliczu rosnącej presji na ograniczone zasoby wodne archipelagu, trudno znaleźć racjonalne uzasadnienie dla traktowania ścieków wyłącznie jako produktu ubocznego, który trzeba bezpowrotnie usuwać. Profesjonaliści zrzeszeni w stowarzyszeniu podkreślają, że oczyszczanie i ponowne użycie wody muszą być elementami jednej, spójnej strategii. Tak pozyskana woda mogłaby zaspokajać potrzeby rolnictwa, sektora turystycznego, gospodarki komunalnej, przemysłu, a także służyć celom środowiskowym. W ten sposób zmniejszyłoby się obciążenie konwencjonalnych źródeł wody, a system zyskałby nowe, stabilne źródło jej dostaw.
Fundamenty skutecznego planu
Przedstawiciele AECCM przypominają o fundamentalnej zasadzie – skuteczne oczyszczanie ścieków nie jest możliwe bez sprawnych sieci kanalizacyjnych, które doprowadzą do nich nieczystości. Dlatego przyszły plan musi rozpocząć się od szczegółowej inwentaryzacji, która wskaże wszystkie miejscowości i obszary pozbawione odpowiedniej sieci kanalizacyjnej lub niepodłączone do istniejących systemów oczyszczania. Kolejnym etapem powinno być ustalenie dla każdej aglomeracji priorytetów inwestycyjnych oraz określenie niezbędnej infrastruktury.
Stowarzyszenie stanowczo podkreśla, że samo ogłaszanie budowy nowoczesnych oczyszczalni to za mało, jeśli ścieki z domów i firm do nich nie dopłyną z powodu braku odpowiednich rur i połączeń. Aby uniknąć powtórki z przeszłości i marnowania środków, każda zaplanowana inwestycja musi posiadać szczegółową kartę finansową. Powinna ona precyzyjnie określać nie tylko budżet, ale także instytucję odpowiedzialną za realizację, dostępne źródła finansowania, a także harmonogram prac – od momentu ogłoszenia przetargu, przez etap budowy, aż po oficjalne uruchomienie instalacji.
Jak zauważają konsultanci, sedno problemu Wysp Kanaryjskich nie leży wyłącznie w braku wiedzy o potrzebnej infrastrukturze. Prawdziwym wyzwaniem jest doprowadzenie do faktycznej realizacji tych projektów i oddanie ich do użytku. Archipelag od zbyt wielu lat gromadzi bowiem plany, projekty i niewypełnione zobowiązania, podczas gdy wciąż dochodzi do incydentów zanieczyszczenia środowiska, zamykania plaż, a wody gruntowe pozostają zagrożone.
Jedna szansa na zmianę
Stowarzyszenie AECCM wzywa rząd Wysp Kanaryjskich, aby okres adaptacji do nowej dyrektywy unijnej stał się pretekstem do opracowania i wdrożenia kompleksowego „Kanaryjskiego Planu Sanitacji, Oczyszczania i Ponownego Wykorzystania Wody„. Taki dokument powinien być tworzony w ścisłej współpracy i koordynacji z władzami wyspiarskimi (cabildos), radami wodnymi poszczególnych wysp oraz lokalnymi samorządami.
Podsumowując, stowarzyszenie formułuje swój przekaz wprost: Wyspy Kanaryjskie nie potrzebują kolejnego spisu zaległych inwestycji. Wyspy Kanaryjskie potrzebują planu, który pozwoli je w końcu zrealizować.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
Seria wstrząsów sejsmicznych w Agaete na Gran Canarii
Wiewiórka berberyjska na Lanzarote. Inwazyjny gatunek schwytany
Lopesan Hotel Group ogranicza marnowanie żywności o blisko 80% dzięki sztucznej inteligencji
Teneryfa tonie w ściekach. Ponad 62 mln m³ rocznie trafia do morza i gruntu
Palmy w betonie na La Gomerze. „Kanary już nie wytrzymają ani jednego błędu”
Wydmy w Maspalomas pod specjalnym nadzorem. Nowy system komunikatów głosowych
Asteroida przeleciała tuż obok Ziemi. Kamery z Teneryfy uchwyciły jej lot
Ewolucyjna zagadka: jak jaszczurki skolonizowały Wyspy Kanaryjskie
Nietoperze z Teneryfy: tajni strażnicy leśnego ekosystemu
