moj pierwszy slownik kanaryzmow szkoly

Kanaryzmy wracają do szkół. Uczniowie tworzą własne słowniki

Kultura i Edukacja /

Audio generowane przez AI (Readerr) - może zawierać błędy

Opracowanie przy pomocy sztucznej inteligencji na podstawie informacji hiszpańskojęzycznych. Źródło pod artykułem.

Każdego 30 maja, w Dniu Wysp Kanaryjskich, szkoły w całym archipelagu wypełniają się folklorem, tradycyjnymi strojami, sportami i zabawami ludowymi. Obchody często nie ograniczają się do jednego dnia, lecz rozciągają się na cały tydzień, a przy odrobinie szczęścia mogą zacząć się już na początku miesiąca. W tym okresie cały program zajęć w klasach koncentruje się na pokazywaniu i celebrowaniu bogactwa kulturowego wysp. Pośród tylu uroczystości jedna fundamentalna część dziedzictwa zwykle pozostaje w cieniu: słowa i wyrażenia z dawnych lat, te, które nieustannie powtarzają dziadkowie i które są częścią tożsamości regionu.

szlaki na teneryfie przystanek rodzinka banner v1

Powrót do korzeni językowych

Aby odwrócić ten trend, Wydział Oświaty rządu autonomicznego postanowił wznowić w ubiegłym roku szkolnym inicjatywę „Mój pierwszy słownik kanaryzmów” – projekt, który zamienia uczniów trzecich i czwartych klas szkoły podstawowej w leksykografów Kanaryjskiej Akademii Języka. I to nie tylko w maju, lecz przez cały rok szkolny.

„W klasach panuje pewna skłonność do pracy wyłącznie nad dziedzictwem namacalnym – sportem, przyrodą, rodzimymi gatunkami… – i do robienia tego w wyznaczonych datach; jeśli chodzi o język, jako że jest czymś tak żywym, praca jest mniej świadoma, to znaczy organizuje się aktywności, ale zawsze wokół tych samych słów” – argumentuje Ana Muñoz, koordynatorka Obszaru Rozwoju Kompetencji w Komunikacji Językowej.

Problem, który dostrzegły Akademia i resort edukacji

Projekt, który stał się już jednym z najbardziej lubianych przez dzieci, narodził się z problemu zauważonego zarówno przez Akademię, jak i przez resort edukacji: część tych słów zaczęła zanikać. „Język jest żywym organizmem i trzeba zaakceptować, że ewoluuje, nie chcieliśmy jednak, by ginął z powodu niewiedzy lub przekonania, że jest mniej wartościowy niż inne warianty dialektalne” – przekonuje.

Od filmu do osobistego słownika

Praca w klasach zaczyna się od filmu przygotowanego przez Akademię, który w prostym stylu podsumowuje główne cechy hiszpańskiego z Wysp Kanaryjskich. Po projekcji nauczyciele prowadzący inicjatywę wręczają uczniom pusty zeszyt ćwiczeń, który będą wypełniać przez bieżący i następny rok szkolny – słownik trafia w ich ręce w trzeciej klasie i pozostaje na ich ławkach oraz w plecakach aż do ukończenia czwartej klasy.

Uczniowie, którzy wyruszają w tę przygodę, nie mają łatwego zadania. Ich odpowiedzialność bynajmniej nie ogranicza się do zajęć w klasie; po powrocie do domu stają się detektywami, ponieważ muszą zachować taką samą czujność, by upolować jak najwięcej słów.

Ściana pełna kanaryzmów

Uczniowie szkoły CEIP Los Dragos w stolicy Teneryfy są już pogrążeni w tych poszukiwaniach. Na ścianie w głębi jednej z klas widnieją słowa takie jak „piña”, „choso”, „botar”, „baifo”, „tolete” czy „ñoño”, a nad nimi wielki napis: „Nasze kanaryzmy”. Na ławkach, obok zeszytów i piórników, leży egzemplarz ich pierwszego słownika kanaryzmów.

List od babci Carmen i żywe dyskusje

Jest wtorek, dziesiąta rano, a na lekcji języka polskiego przyszedł czas na analizę listu do Łucji napisanego przez babcię Carmen. Uczniowie znajdują w nim słowa takie jak „queque”, „guagua”, „gaveta” czy „tenderete” – wyrażenia, które wielu z nich brzmią znajomo, bo słyszeli je w domu. Inni odkrywają je dzięki tej lekturze.

W jednej klasie uczą się dzieci kubańskiego pochodzenia, Ekwadorczycy, mieszkańcy Teneryfy i Gran Canarii – co daje początek bardzo wzbogacającym dyskusjom: jedni wyjaśniają, że na ich wyspie popcorn nazywa się „roscas”, inni twierdzą, że to „rositas de maíz” – wyrażenie używane na Kubie.

Innym z najczęściej dyskutowanych tematów podczas tych zajęć jest to, które słowo jest najlepsze. Jedni obstają przy „abollado”, inni przy „vacilón” czy „fisco”, kolejna grupa woli „chiquillo” lub „machango”, a jeden z uczniów przekonuje, że „pelete” i „calufa” są najzabawniejsze. „Mnie podoba się »jilorio«, nauczyłem się go od dziadka” – podkreśla jeden z nich.

Jak zostać małym leksykografem

Gdy uczniowie zidentyfikują już te słowa, przychodzi czas na sprawdzenie, czy są to kanaryzmy, czy nie. Aby podjąć decyzję, muszą najpierw zajrzeć do słownika – zarówno Królewskiej Akademii Hiszpańskiej (RAE), jak i Akademii Kanaryjskiej. Jeśli chodzi o wyrażenie z wysp, zapisują je w swoim osobistym słowniku.

Alma, jedna z uczennic, zgłasza się na ochotnika, by krok po kroku przedstawić proces na tablicy, podczas gdy reszta kolegów robi notatki. Najpierw zapisuje słowo, potem określa jego kategorię i rodzaj, by wreszcie zakończyć definicją i zdaniem przykładowym.

Detektywi języka w domu i w szkole

W domu ich zadaniem jest natomiast gromadzenie słów usłyszanych od starszych. „Klasy na Wyspach Kanaryjskich to tygiel kultur i choć wielu może wydobyć te wyrażenia od rodziców, dziadków, a nawet pradziadków, inni muszą szukać ich poza swoją rodziną” – podkreśla.

Zdaniem mentorki projektu, Eloísy Travesy, ta międzypokoleniowa więź zachęca uczniów do myślenia jak badacze, co może nawet obudzić w nich pewne powołanie. „To praca, którą uwielbiają i która ich fascynuje” – dodaje.

Źródło

Przewijanie do góry
Share via
Facebook
X (Twitter)
LinkedIn
Mix
Email
Print
Copy Link
Copy link
CopyCopied