Rekordowy wzrost temperatur oceanów
Od kwietnia 2023 r. globalne temperatury powierzchni oceanów znacznie przekroczyły poprzednie rekordy. Ten bezprecedensowy wzrost nie tylko ustanowił nowy rekord świata, ale także przewyższył poprzednie wartości o zdumiewającą wielkość. Latem 2023 r. temperatury powierzchni oceanów były o około 0,2-0,3°C wyższe niż w poprzednim rekordowym okresie (2015-2016), a średnie temperatury między kwietniem 2023 r. a marcem 2024 r. przekroczyły poprzedni rekord o 0,25°C.
Wpływ na globalny klimat
Ten rekordowy skok temperatur oceanów zbiega się z rekordowymi temperaturami powierzchni atmosfery w drugiej połowie 2023 r. i na początku 2024 r. Chociaż ekstremalne temperatury na lądzie i oceanie niekoniecznie są ze sobą powiązane, wielu naukowców sugeruje, że dramatyczny wzrost temperatur oceanów jest częściowo odpowiedzialny za globalne ocieplenie obserwowane w tym samym okresie.
Konsekwencje dla ekosystemów i klimatu regionalnego
Znaczący wzrost temperatur oceanów może manifestować się lokalnie jako morskie fale upałów, które potencjalnie zmieniają regionalne wzorce pogodowe i przepływ dwutlenku węgla między morzem a atmosferą. Na przykład fale upałów na Oceanie Indyjskim mogą wpływać na wiatry monsunowe i opady deszczu w Indiach, zagrażając bezpieczeństwu wodnemu i żywnościowemu. Ponadto anomalie te mogą nasilać cyklony tropikalne, zwiększając ich niszczycielską siłę.
Biologiczne skutki tych fal upałów są katastrofalne, prowadząc do masowego wymierania bezkręgowców, ryb, ptaków i ssaków morskich, a także bielenia koralowców i całkowitej restrukturyzacji ekosystemów.
Przyczyny i prawdopodobieństwo wystąpienia
Globalny wzrost temperatury oceanów w latach 2023-2024 jest wynikiem nałożenia się długoterminowego trendu ocieplenia z wyjątkowo ciepłym rokiem spowodowanym zmiennością klimatu. Skala tego wzrostu znacznie przekracza poprzednie skoki temperatur, takie jak te z lat 2015-2016 (wzrost o 0,16°C) i 1997-1998 (wzrost o 0,14°C). Według najnowszych badań, prawdopodobieństwo wystąpienia takiego zdarzenia w ramach obecnego trendu ocieplenia wynosi jeden na 512 lat, a bez tego trendu byłoby praktycznie niemożliwe.
Prognozy i wnioski na przyszłość
Choć od lipca 2024 r. globalne temperatury oceanów przestały bić rekordy, nadal utrzymują się na poziomie wyższym niż kiedykolwiek przed skokiem w 2023 r. Modele klimatyczne przewidują powrót temperatur do poziomów sprzed skoku do września 2025 roku. Jednak bez ograniczenia globalnych emisji, rekordowe skoki temperatury powierzchni oceanów mogą występować częściej.
Zrozumienie tych zjawisk ma kluczowe znaczenie dla przewidywania ich wpływu na ekosystemy morskie i regionalne wzorce klimatyczne, a także dla przygotowania środków łagodzących przyszłe ekstremalne zdarzenia. Ocieplenie oceanów stanowi nie tylko alarm klimatyczny, ale także pilne wezwanie do podjęcia wspólnych działań w celu przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
