Śmiertelne pułapki na autostradach
Masowe śnięcia dzikich ptaków wskutek zderzeń z przezroczystymi ekranami akustycznymi na autostradach Teneryfy przestały być jedynie podejrzeniem, a stały się udokumentowanym problemem. Stowarzyszenie Przyjaciół Przyrody z Teneryfy (ATAN) alarmuje, że od miesięcy wolontariusze z różnych organizacji ekologicznych znajdują martwe kanarki, kosy, synogarlice i inne gatunki przy tych panelach, szczególnie na odcinkach autostrady południowej TF-1.
Schemat powtarza się systematycznie: ptaki uderzają w powierzchnie, których nie postrzegają jako przeszkody. Dla nich szkło i przezroczyste materiały mogą imitować ciągłość przestrzeni, roślinność lub otwarte niebo. Efektem jest śmiertelna pułapka zainstalowana w samym środku wyspiarskiej sieci drogowej.
Wiedza bez działania
Najbardziej niepokojący nie jest jednak sam problem, lecz brak reakcji ze strony odpowiedzialnych urzędów, mimo że wiedzą o sprawie – podkreśla stowarzyszenie. Według ATAN, wszystkie znaleziska były systematycznie zgłaszane strażnikom środowiskowym Cabildo (władz wyspiarskich) Teneryfy. Ci przyjeżdżali we wskazane miejsca, zabierali martwe ptaki i sporządzali odpowiednie raporty.
Nie są to zatem pojedyncze świadectwa ani alarm bez podstaw dokumentacyjnych. Mamy do czynienia z oficjalnym zbiorem martwych ptaków, łańcuchem dowodowym i raportami, które powinny wystarczyć do natychmiastowej reakcji – wyjaśniają ekolodzy. Ta reakcja jednak nie nastąpiła.
Stowarzyszenie utrzymuje, że sytuację zgłaszano od miesięcy do właściwych jednostek, zwłaszcza do Wydziału Dróg Cabildo, odpowiedzialnego za tę infrastrukturę. Do tej pory nie wprowadzono jednak żadnych skutecznych działań naprawczych ani nie udzielono odpowiedzi na przesłane pisma. Brak reakcji nie jest sprawą błahą: każdy dzień bez interwencji może oznaczać kolejne martwe zwierzęta.
Problem znany od lat, rozwiązania proste
Śmiertelność ptaków w wyniku zderzeń z przezroczystymi lub odblaskowymi powierzchniami to problem doskonale znany społeczności naukowej i administracji publicznej. W wielu krajach bada się go od dziesięcioleci i opracowano proste rozwiązania, które drastycznie zmniejszają skalę zjawiska.
Stowarzyszenie wskazuje, że w Stanach Zjednoczonych badania szacują, iż zderzenia z przezroczystymi i odblaskowymi powierzchniami powodują śmierć ponad miliarda ptaków rocznie, co plasuje je wśród głównych przyczyn śmiertelności ptaków spowodowanych działalnością człowieka. W Hiszpanii, choć brakuje szczegółowych badań ilościowych, problem jest rozpoznany. Same wytyczne Ministerstwa Transportu i Mobilności Zrównoważonej dotyczące projektowania i budowy ekranów akustycznych przewidują środki ochrony w postaci elementów zwiększających widoczność przezroczystych powierzchni.
Rozwiązania nie wymagają wielkich prac budowlanych ani ogromnych nakładów finansowych. Wystarczy naklejenie folii, oznaczeń, wzorów graficznych lub elementów wizualnych rozmieszczonych regularnie na panelach, w odstępach nieprzekraczających pięciu centymetrów. Dzięki temu ptaki mogą rozpoznać przeszkodę i uniknąć zderzenia. To działania niskokosztowe, szybkie w realizacji i o potwierdzonej skuteczności w wielu obiektach publicznych w Hiszpanii i za granicą.
Problem może być znacznie większy
ATAN ostrzega, że to, co wykryto na TF-1, może dziać się także w innych miejscach na Teneryfie, gdzie zamontowano podobne przezroczyste ekrany akustyczne. Utrudniony dostęp do wielu odcinków sprawia, że znajdowanie martwych ptaków jest ograniczone, a rzeczywista śmiertelność może być znacznie wyższa niż ta udokumentowana. Czekanie na pojawienie się kolejnych martwych ptaków, aby podjąć działania, oznaczałoby wykorzystywanie braku pełnych informacji jako wymówki, by nie zapobiegać zjawisku.
Ekolodzy zapowiadają kroki prawne
Stowarzyszenie domaga się od Cabildo Teneryfy pilnego wdrożenia środków naprawczych, które mogą stanowić zagrożenie dla ptaków, a także przeprowadzenia oceny technicznej wszystkich tego typu konstrukcji. ATAN przypomina, że Prokuratura ds. Środowiska (Fiscalía de Medio Ambiente) w ostatnich latach wskazywała na konieczność podejmowania działań zapobiegawczych wobec śmiertelności ptaków w wyniku zderzeń z przezroczystymi konstrukcjami, analizując nawet ewentualną odpowiedzialność karną w sytuacji, gdy szkoda była znana, a nie podjęto działań, by jej zapobiec.
Stowarzyszenie zapowiada kroki prawne, jeśli nie zostaną podjęte natychmiastowe działania. Tymczasem ATAN przypomina, że każda osoba, która znajdzie martwe lub ranne ptaki przy tych konstrukcjach, nie powinna ich dotykać ani przenosić. Znalezisko należy zgłosić do Wydziału Środowiska, do Centrum Ochrony Przyrody La Tahonilla lub do strażników środowiskowych, aby mogli je odebrać zgodnie z oficjalną procedurą. Tylko w ten sposób można zachować łańcuch dowodowy i wykorzystać przypadki jako dokumentację śmiertelności, która – jak twierdzi stowarzyszenie – była znana, możliwa do uniknięcia i wciąż trwa.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.

