Projekt Underwater Gardens na celowniku
Kontrowersyjny projekt regeneracji morskiej Underwater Gardens na Teneryfie traci swoje uprzywilejowane stanowisko. W piątek dyrektorka wyspiarska ds. projektów strategicznych Cabildo de Tenerife, Alicia Leirach, ujawniła podczas sesji plenarnej szczegóły dotyczące decyzji o cofnięciu statusu interesu wyspiarskiego dla inwestycji planowanej w Punta Blanca w gminie Guía de Isora. Leirach szczegółowo opisała usługi, które promotor przewidział na 25% terenu, a które nie mają nic wspólnego z „regeneracją” środowiska, deklarowaną jako cel przedsięwzięcia.
Co miało znaleźć się w projekcie?
Wśród planowanych atrakcji znalazły się: restauracja o nazwie Gastro Sable, „medytarium” wyposażone w szatnię, bar, taras i solarium, a także strefa nazwana Zen Village. Jak wyjaśniła Alicia Leirach, ta ostatnia obejmować miała kawiarnię, sklepy, toalety, basen bez krawędzi (tzw. infinity pool) oraz, co kluczowe, „miejsca noclegowe o niskim wpływie na środowisko, czyli po prostu obiekty turystyczne”. Leirach przypomniała, że tego typu instalacje są całkowicie zakazane w projektach o statusie interesu wyspiarskiego, zarówno tych publicznych, jak i prywatnych.
Co mówi prawo?
Zgodnie z obowiązującą ustawą, projekty posiadające tę deklarację muszą służyć porządkowaniu i projektowaniu infrastruktury strukturalnej lub działalności przemysłowej, energetycznej, turystycznej (ale wyłącznie nie związanej z zakwaterowaniem), kulturalnej, sportowej i zdrowotnej o charakterze strategicznym. Ich celem ma być „zaspokajanie nadzwyczajnych potrzeb lub realizacja pilnych działań”.
Jak doszło do przyznania statusu?
Cabildo de Tenerife, jeszcze za rządów socjalistycznego prezydenta Pedro Martína, przyznał Underwater Gardens status interesu wyspiarskiego w 2022 roku. Miało to pomóc w złagodzeniu skutków „zerowego poziomu turystyki” spowodowanego pandemią koronawirusa. Wówczas w oficjalnej dokumentacji wyraźnie zaznaczono, że prywatna inicjatywa nie zwiększy oferty noclegowej, a jedynie zmieni sposób produkcji i zarządzania ofertą turystyczną, kierując ją w stronę trwalszego i bardziej zrównoważonego modelu rozwoju. Dokument podkreślał również, że projekt zwiększy rentowność działalności turystycznej, nie proponując wzrostu liczby miejsc noclegowych, lecz zwiększając wydatki i średni dochód na pobyt.
Brak odpowiedzi ze strony inwestora
Nasza redakcja zwróciła się do promotora projektu z pytaniami o łączną liczbę planowanych łóżek turystycznych oraz o datę, w której poinformowano Cabildo o zamiarze włączenia obiektów noclegowych do inwestycji. W dokumentacji złożonej na początku procedury, tuż po pandemii, nie ma o nich mowy. Firma odpowiedziała jednak, że na razie nie będzie udzielać żadnych komentarzy w tej sprawie. Jak udało nam się nieoficjalnie ustalić, projekt rezerwował 1.655 metrów kwadratowych pod strefę Zen Village.
Decyzja Cabildo i dalsze kroki
17 czerwca Cabildo de Tenerife ogłosił zamiar cofnięcia deklaracji interesu wyspiarskiego dla Underwater Gardens. W miniony piątek, 26 czerwca, wyspiarski rząd przedstawił na sesji plenarnej powody tej decyzji. Została ona podjęta na wniosek Dyrekcji Wyspiarskiej ds. Projektów Strategicznych (DIPE), która wydała negatywną opinię o projekcie.
Niespełnione obietnice i problemy proceduralne
Przypomnijmy, że Underwater Gardens przedstawiano jako park regeneracyjny w Punta Blanca, który miał łączyć działalność naukową, edukacyjną i rekreacyjną, skupioną wokół ochrony i odtwarzania ekosystemów morskich. Inicjatywa dzieliła się na dwie części: morską (Sea Garden) i lądową. Ta druga zajmowała zarówno grunty wiejskie zwykłe, jak i grunty wiejskie objęte ochroną środowiska. Na tych ostatnich mogą być realizowane wyłącznie projekty interesu wyspiarskiego z inicjatywy publicznej. Jak wyjaśniła dyrektorka, Cabildo de Tenerife ma kompetencje tylko w zakresie zagospodarowania terenu lądowego, a w jego obrębie – gruntów wiejskich zwykłych.
W trakcie procedury władze wyspiarskie wielokrotnie wzywały promotora do przeformułowania projektu tak, by był zgodny z obowiązującymi przepisami, przy jednoczesnym zachowaniu regeneracyjnego charakteru, który uzasadniał przyznanie statusu interesu wyspiarskiego. Część morska projektu zajmuje 750.000 metrów kwadratowych i znajduje się na obszarze Specjalnej Strefy Ochrony (ZEC) Teno-Rasca, będącej siedliskiem takich gatunków jak żółw karetta, delfin butlonosy czy grindwal tropikalny. Część lądowa w momencie przyznania statusu obejmowała 172.000 metrów kwadratowych i przewidywała centrum edukacji i wiedzy, centrum bioróżnorodności, baseny oraz centralny plac ze stoiskami z jedzeniem, brodzikami dla dzieci i kawiarniami. Dopiero teraz wyszło na jaw, że na 25% tego terenu planowano stworzenie obiektów noclegowych.
Główne powody cofnięcia statusu
Jak poinformowało Cabildo w komunikacie prasowym: „Po analizie technicznej i prawnej dokumentacji przedstawionej w 2026 roku, sporządzone raporty wykazują, że utrzymują się poważne braki, które uniemożliwiają dalsze korzystne procedowanie”. Główne powody propozycji odmowy to: niedopełnienie obowiązku rekonfiguracji projektu, niewystarczające techniczne zdefiniowanie planowanych działań oraz brak konkretyzacji kluczowych aspektów dotyczących zagospodarowania i zarządzania parkiem. Wśród innych przyczyn wymieniono brak odpowiedniego uzasadnienia ekonomicznego oraz brak niezbędnych pozwoleń administracyjnych dla działań związanych z regeneracją morską, które stanowią koncepcyjną i funkcjonalną podstawę inicjatywy.
Sprzeciw społeczny i ekologiczny
Projekt od samego początku budził silny sprzeciw społeczny i ekologiczny. Różne grupy ekologiczne, takie jak Salvar Punta Blanca, Greenpeace czy Ecologistas en Acción, określiły Underwater Gardens mianem przykładu greenwashingu, czyli pozorowania działań prośrodowiskowych. Cabildo podkreśliło również liczne wezwania skierowane do promotora w celu uzupełnienia i poprawienia dokumentacji, które nie zostały spełnione.
Co dalej z projektem?
Zanim ostateczna propozycja trafi pod głosowanie na sesji plenarnej Cabildo, zgodnie z obowiązującymi przepisami administracyjnymi, promotor otrzymał piętnastodniowy termin na przedstawienie ewentualnych uwag i dokumentów. Po upływie tego terminu i analizie możliwych zastrzeżeń, sprawa będzie dalej procedowana, aby sesja plenarna mogła podjąć odpowiednią decyzję jako właściwy organ merytoryczny.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.

