Teneryfa: Wyspa innowacji. Tu rodzi się technologia przyszłości

Technologiczny boom na Teneryfie

Satelity do skanowania Wysp Kanaryjskich, sztuczna inteligencja do tworzenia lepszych filmów, układy scalone oszczędzające energię, system dający drugie życie bateriom samochodów elektrycznych… Wszystko to i znacznie więcej powstaje na tej wyspie. A w kolejce czekają kolejne projekty. Firmy technologiczne przeżywają rozkwit. Nowa „Silicon Teneryfa” generuje już ponad 300 milionów euro rocznie, tylko w infrastrukturze zarządzanej przez radę wyspy. Cały sektor tworzy 15 tysięcy miejsc pracy bezpośrednich i pośrednich.

Rekord inwestycji i rosnąca liczba firm

Liczba firm korzystających z obiektów Parku Naukowo-Technologicznego Teneryfy (PCTT) oraz Instytutu Technologii i Energii Odnawialnej (ITER) bije rekordy pod względem inwestycji publicznych i prywatnych. Po raz pierwszy przekroczyła barierę setki, podczas gdy wciąż poszukiwane są nowe przestrzenie. Korzyści ekonomiczne i kompleksowa sieć infrastruktury tłumaczą, dlaczego ten niewielki obszar stał się potężnym magnesem dla badań i rozwoju. To właśnie tu osiedliły się giganty takie jak Samsung, Telefónica, Intel Capital, Tokyo Electron, Leonardo, Thales, Aytana czy Astra. Rozwinęły się też rodzime firmy, jak Arquimea, Wooptix, Orbidi czy EAVE.

Dlaczego innowacyjne firmy wybierają Teneryfę?

Zaangażowanie przedsiębiorców z branży R&D w wyspę opiera się na trzech filarach: warunkach ekonomicznych, dostępności dużej liczby centrów badawczych oraz doskonałej łączności. Rubén Criado, CEO firmy Arquimea, wymienia powody, które skłoniły tego dewelopera innowacyjnych przedsiębiorstw do wyboru Teneryfy, pokrywające się z motywacjami innych marek. „Korzystne warunki podatkowe oraz uprzywilejowana pozycja geostrategiczna jako pomost między Europą, Afryką i Ameryką były kluczowe”. Criado dodaje kolejny, żywotny punkt: „Rozwijający się ekosystem naukowo-technologiczny, z dostępem do wykwalifikowanych talentów i infrastruktury pierwszej klasy, czyni z Teneryfy idealne środowisko dla innowacji o wysokim wpływie”. Dzięki inicjatywom w dziedzinie sztucznej inteligencji, obliczeń kwantowych, robotyki i biotechnologii, Arquimea zatrudnia już 120 badaczy, inżynierów i innych wysoko wykwalifikowanych specjalistów.

140 milionów na konsolidację potencjału

Rekord inwestycyjny został osiągnięty m.in. dzięki 140 milionom euro, które w tym roku przeznaczyła rada wyspy na umocnienie pozycji Teneryfy jako ośrodka technologicznego. W ubiegłym roku dołączyły do tego dwie nowe infrastruktury: nowa przestrzeń związana z PCTT w Barranco Grande (Santa Cruz), o powierzchni ponad 3700 metrów kwadratowych, oraz nowa hala w ITER w Granadilli de Abona. Równolegle korporacja wyspy ogłosiła konkurs na pozyskanie nowych przestrzeni związanych z Parkiem Naukowo-Technologicznym, na który wpłynęły właśnie dwie oferty.

PCTT dysponuje obecnie pięcioma siedzibami: Cuevas Blancas, Barranco Grande, INnovaparq (Uniwersytet w La Laguna), Las Mantecas oraz Dársena Pesquera. Do tego dochodzi lokalizacja wirtualna, model zaprojektowany dla firm, które nie wymagają fizycznej przestrzeni, ale chcą korzystać z usług, korzyści i możliwości oferowanych przez PCTT. Tylko w jego obiektach współistnieje i wzajemnie się wspiera łącznie 63 firmy, czyli trzy razy więcej niż zaledwie trzy lata temu. Jeśli dodać do nich przedsiębiorstwa ulokowane w Instytucie Technologii i Energii Odnawialnej, te, którym usługi świadczy sam ITER, oraz te podwykonawcze zaangażowane w różne projekty, liczba ta przekracza setkę – nigdy wcześniej nie osiągnięty pułap.

Kluczowa rola lokalnego talentu

Radny ds. innowacji, Juan José Martínez, uważa, że jednym z kluczy do tego wzrostu jest fakt, że wyspa „nie oferuje tylko infrastruktury i dobrej łączności telekomunikacyjnej”, ale także „talent”. „Coraz więcej młodych, wykształconych ludzi z wystarczającymi kompetencjami dołącza do tych firm, co również zostało docenione przez wiele z nich przy wyborze Teneryfy”.

Ta sieć technologiczna zwielokrotniła prywatne inwestycje pompowane w gospodarkę wyspy. Szacuje się, że PCTT i ITER oraz związane z nimi inicjatywy generują obroty przekraczające 170 milionów euro rocznie i koncentrują ponad tysiąc miejsc pracy o wysokiej wartości dodanej. Liczby te pokazują wpływ przestrzeni, które stały się jednym z głównych dźwigni dywersyfikacji gospodarki wyspy.

Kanaryjska Konstelacja Satelitarna: projekt, który otwiera granice

Przykładem projektu podjętego na Teneryfie, który otwiera granice i przyciąga wielkie firmy technologiczne, jest Kanaryjska Konstelacja Satelitarna. Zaledwie miesiąc temu rada wyspy przyznała jej realizację za 21,3 miliona euro firmie Telespazio Ibérica, za którą stoją dwa giganty branży kosmicznej: włoska Leonardo, odpowiednik hiszpańskiej Indry (67%), oraz francuska Thales (33%). W pierwszej fazie Telespazio zaprojektuje satelity, rozpoczynając pełny cykl obejmujący także produkcję, walidację, wystrzelenie, obsługę, pozyskiwanie i eksploatację danych. Będą to cztery satelity, które zeskanują terytorium archipelagu, zwłaszcza prowincję Santa Cruz de Tenerife, i dostarczą danych do wielu zastosowań: sytuacji kryzysowych, zarządzania terenem, monitorowania upraw, ewolucji klimatu…

Ta nowa apuesta, przemysł kosmiczny, wpisuje się w program Tenerife Space Horizon, wyspiarską strategię dla sektora, w którym Teneryfa ma wiele do powiedzenia.

Niezbędne zaplecze naukowe i superkomputery

Wszystkie te inicjatywy nie byłyby możliwe bez innych centrów badawczych, zarówno własnych korporacji wyspy, jak i zewnętrznych, które uzupełniają habitat niezbędny do rozkwitu R&D. A Teneryfa je ma. Wystarczy wspomnieć, że Tenerife Space Horizon wyrasta z pracy prowadzonej od lat przez instytucje naukowe, takie jak Instytut Astrofizyki Wysp Kanaryjskich (IAC), podlegający Uniwersytetowi w La Laguna (ULL). Nie byłyby też możliwe bez infrastruktury pierwszej klasy do przetwarzania danych. Do tego zadania wyspa ma bardzo potężne narzędzie: Teide i Anaga. To największe komputery na Wyspach Kanaryjskich. Rada wyspy finalizuje konkurs na zwiększenie ich mocy. Superkomputery, które tworzą jedną całość o powierzchni 80 metrów kwadratowych w centrum danych D-Alix w ITER, znajdą się w pierwszej trójce najpotężniejszych w Hiszpanii i w europejskiej elicie. Dzięki inwestycji wynoszącej 10 milionów euro, ich moc obliczeniowa wzrośnie 30-krotnie i osiągnie 10 petaflopsów, czyli wydajność 18 tysięcy komputerów średniej klasy.

ITER: od robotyki po energię odnawialną

Dzięki tym i innym instrumentom, ITER gości dziś jednostkę robotyki, obszar genomiki, połączenia z podmorskimi kablami światłowodowymi, laboratorium ogniw fotowoltaicznych, tunel aerodynamiczny czy kilka parków słonecznych i wiatrowych, które generują ponad 20% czystej energii wyspy. Najnowszym nabytkiem jest antena zainstalowana przez Astrę, markę satelitów komunikacyjnych. Dzięki temu konglomeratowi, ITER ma wielkich klientów, takich jak Telefónica, Overon-SES, 22Dogs, 3Doubles, Idecnet i Kaudal, czy firmy z nimi powiązane, jak Dinosol, Disa, Hospiten…

Stały rozkwit innowacyjnych startupów

Na tej żyznej glebie nieustannie kiełkują nowe propozycje. Przykładem jest centrum badawcze założone w 2020 roku w Parku Las Mantecas przez firmę Arquimea, hiszpańskie przedsiębiorstwo, którego misją jest rozwój innowacyjnych technologii odpowiadających na realne problemy społeczeństwa. „Od powstania centrum uruchomiliśmy kilka startupów” – wyjaśnia jego CEO, Rubén Criado. Wśród nich wyróżniają się Neural Domains, skupiony na zastosowaniu sztucznej inteligencji w środowiskach krytycznych, takich jak obronność; Pulsar, specjalizujący się w zaawansowanej robotyce; Molefy Pharma, rozwijający badania kliniczne nad leczeniem stwardnienia zanikowego bocznego (ALS); czy Volinga, rozwiązanie oparte na sztucznej inteligencji dla przemysłu audiowizualnego.

Kolejnym godnym uwagi przykładem jest Wooptix, firma stworzona przez Uniwersytet w La Laguna o globalnych ambicjach. Ma też siedziby w Madrycie i Grenoble (Francja). Jej główne rynki to Tajwan, Japonia, Korea Południowa, USA i Europa. Jej przedstawiciele podkreślają wśród zalet Teneryfy korzyści podobne do tych w sektorze audiowizualnym, dzięki Specjalnej Strefie Kanaryjskiej (ZEC) i Wolnemu Portowi. Dziś działa w inkubatorze przedsiębiorstw w wieży Agustín Arévalo ULL, budynku Nanotec w Parku Las Mantecas oraz przestrzeni co-workingowej w Dársena Pesquera w Santa Cruz, wszystkich powiązanych z Parkiem Naukowym Teneryfy. Z zespołem 85 osób, wśród innych produktów, planuje produkować moduły optyczne do swoich maszyn do metrologii półprzewodników, nauki stosowanej w produkcji chipów.