Kontrowersyjna modernizacja w sercu przyrody
Balearyska sieć hotelowa RIU zaprezentowała projekt modernizacji i reformy jednego ze swoich hoteli położonych w wydmach Corralejo – Hotelu RIU Palace Tres Islas. Firma skierowała już do organu ds. środowiska Cabildo Fuerteventury dokument niezbędny do uproszczonej oceny oddziaływania na środowisko. Planowane prace mają objąć między innymi utworzenie sześciu nowych pokoi. W raporcie podkreślono, że budynek ulega degradacji z powodu narażenia na działanie aerozolu morskiego, a proponowane działania mają na celu przekształcenie obiektu w wzór zrównoważonego rozwoju – mimo kontrowersji związanych z jego lokalizacją na terenie parku przyrody oraz w strefie ochrony wybrzeża.
Organizacje ekologiczne protestują
Grupy ekologiczne Turcón i Ben Magec złożyły już zastrzeżenia do projektu modernizacji, który został poddany konsultacjom społecznym. Działacze podkreślają, że planowane prace są nie do pogodzenia z ochroną morskiego pasa nadbrzeżnego oraz wyjątkowego pod względem ekologicznym środowiska naturalnego, w którym znajduje się hotel. Zdaniem ekologów, projekt stoi w sprzeczności z zasadami zrównoważenia środowiskowego oraz interesu publicznego, które powinny przyświecać działaniom administracji.
Cztery filary modernizacji
Zgodnie z dokumentacją projektową, do której dotarł portal Canarias Ahora, interwencja budowlana koncentruje się na czterech głównych obszarach: w pierwszej kolejności wymiana systemu klimatyzacji w celu poprawy efektywności energetycznej; po drugie, wzmocnienie konstrukcji, aby powstrzymać proces degradacji spowodowany warunkami środowiskowymi i upływem czasu; po trzecie, unowocześnienie funkcjonalności i poprawa dostępności, a po czwarte, wdrożenie rozwiązań proekologicznych i oszczędne gospodarowanie zasobami, w tym instalacja systemów oszczędzających wodę. W sumie projekt zakłada ponad 20 różnych działań.
Wśród nich znalazło się utworzenie sześciu nowych pokoi na szóstym piętrze budynku, budowa miejsc parkingowych, wymiana wszystkich wind, wymiana okapów kuchennych, remont lobby recepcyjnego, stworzenie nowego solarium oraz nowej strefy fitness, a także remont jednego z basenów i strefy SPA przystosowanej do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością. W dokumentacji RIU podkreśla, że prace remontowe będą prowadzone wyłącznie w obrębie istniejącego budynku i skoncentrują się na wnętrzach, strefach reprezentacyjnych, pomieszczeniach technicznych oraz infrastrukturze sportowej i basenach.
Wpływ na obszary chronione Natura 2000
Firma RIU w swoim raporcie środowiskowym przeanalizowała wpływ planowanych prac na obszary przyrodnicze, przez które przebiega hotel i które wchodzą w skład sieci Natura 2000. Inwestycja zlokalizowana jest na działce o powierzchni 30 438 metrów kwadratowych, która podlega ochronie w ramach: Specjalnego Obszaru Ochrony (SOO) Corralejo, SOO Sebadales de Corralejo, Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków (OSOP) Isla de Lobos oraz OSOP Espacio Marino de La Bocayna.
Wśród ptaków, które można spotkać w tej okolicy, są petrel szary, nawałnik europejski, petrel bulwera, kulon, sieweczka morska czy zagrożony wyginięciem myszołów kanaryjski (guirre). Jeśli chodzi o florę, na szczególną uwagę zasługuje trawa morska (seba), która tworzy podwodne łąki – sebadales – niezwykle istotne dla ekosystemu Wysp Kanaryjskich i wpisane do katalogu gatunków chronionych i zagrożonych. „Głównym zagrożeniem dla tych obszarów są zanieczyszczenia przedostające się z lądu do morza” – czytamy w raporcie. Firma zapewnia jednak, że projekt nie przewiduje żadnych prac w infrastrukturze wodno-kanalizacyjnej ani w samej strefie morskiej. W podsumowaniu RIU przekonuje, że planowane działania nie wpłyną znacząco na chronione siedliska, a ewentualny negatywny wpływ – ograniczony głównie do fazy budowy – będzie miał charakter tymczasowy, odwracalny i o niskim natężeniu.
“Remont jest koniecznością, ale też okazją”
Według RIU, przeprowadzenie remontu modernizacyjnego jest „konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji i zrównoważenia środowiskowego”, ale także „dla podniesienia standardu usług hotelarskich”. Sieć podkreśla, że obiekt położony na terenie obszaru przyrodniczego „Grandes Playas” w morskiej strefie nadbrzeżnej, wykazuje „krytyczne zużycie techniczne i energetyczne” oraz degradację materiału spowodowaną działaniem aerozolu morskiego. Spośród wszystkich rozpatrywanych wariantów, RIU wybrał opcję numer 3, która zakłada całkowite wstrzymanie działalności hotelowej na czas prac. „Czasowe zamknięcie pozwala na szybką, bezpieczną i dogłębną modernizację, przekształcając przestarzały kompleks w wzór zrównoważenia środowiskowego na obszarze chronionym” – argumentuje sieć.
Ekolodzy: “To kolejny pretekst, a nie krok w dobrą stronę”
Organizacje ekologiczne Turcón i Ben Magec złożyły sprzeciw wobec projektu i wzywają administrację do „stanowczego działania, zgodnego z obowiązującym prawem i w obronie dobra wspólnego”. Żądają one „skutecznego dokończenia rozbiórki hotelu Oliva Beach, wraz z przywróceniem naturalnego stanu zajętego terenu, a także kontynuacji procedury wygaszenia koncesji dla hotelu Tres Islas”. W dokumentach przesłanych do władz gminy La Oliva, a do których dotarła nasza redakcja, Turcón podkreśla, że te hotele „były złym przykładem prowadzenia zrównoważonej polityki turystycznej”, ponieważ zajęły „ten sam obszar przyrodniczy, który stanowi ich największy atut”. Ponadto działacze twierdzą, że zagrożono prawu obywateli do korzystania z morskiego pasa nadbrzeżnego oraz naruszono dobra środowiskowe, które należy chronić.
Według Turcón i Ben Magec, wygaśnięcie koncesji i rozbiórka hoteli „przyniosą korzyść Wydmom Corralejo, Fuerteventurze i całemu kanaryjskiemu społeczeństwu”. W związku z tym apelują o wsparcie ze strony administracji publicznej, by ta udowodniła, czy rzeczywiście stoi na straży ochrony terytorium i interesu publicznego. „Chodzi o przejście na naprawdę zrównoważony model turystyki, który nie będzie drapieżny, i który będzie opierał się na interesie ogólnym, a nie na przywilejach i korzyściach nielicznych” – podkreślają.
Czarne flagi i historia koncesji
Zarówno Hotel Tres Islas, jak i Oliva Beach – również położony w wydmach Corralejo – otrzymały od hiszpańskiej organizacji Ekologów w Akcji (Ecologistas en Acción) czarne flagi za zarządzanie środowiskowe. Zdaniem organizacji, są to „dwa bardzo poważne przypadki zajęcia Morskiego Pasa Nadbrzeżnego”. RIU w 2017 roku zgłosiło trzy projekty modernizacji Oliva Beach, z których dwa zostały odrzucone z powodu naruszenia ustawy o ochronie wybrzeża. W kwietniu tego roku Krajowy Sąd Apelacyjny (Audiencia Nacional) zatwierdził rezygnację firmy z tych trzech propozycji. W lipcu 2023 roku Dyrekcja Generalna ds. Wybrzeża wszczęła nowe postępowanie w sprawie wygaśnięcia koncesji udzielonej hotelowi Tres Islas na zajmowanie pasa nadbrzeżnego.
Koncesja została przyznana w 2007 roku na mocy zarządzenia ministerialnego spółce Sonco Canarias (później przejętej przez RIU) i obowiązywała do 2037 roku. Warunkiem było, aby nie zmieniać ani wysokości, ani powierzchni hotelu, położonego na obszarze chronionego parku przyrody. Nieco ponad rok później inspektorzy z nadzoru wybrzeża stwierdzili, że wykonano nielegalne prace rozbudowujące obiekt i nałożyli karę w wysokości 10 885 euro, nakazując przywrócenie budynku do poprzedniego stanu. Ponieważ warunki nie zostały spełnione, w 2021 roku wszczęto postępowanie w sprawie wygaśnięcia koncesji. W 2023 roku Costas (podlegający Ministerstwu Transformacji Ekologicznej) poinformował, że postępowanie z 2021 roku przekroczyło maksymalny czas na jego przeprowadzenie.
Stwierdzono, że wciąż utrzymują się naruszenia przepisów i warunków koncesji, w związku z czym w 2023 roku ponownie uruchomiono procedurę. Jak jednak alarmowali ekolodzy, umorzono ją bez wydania ostatecznej decyzji. W 2025 roku rozpoczęto wyburzanie nielegalnych apartamentów na dachu Hotelu Tres Islas, wykonując nakaz Ministerstwa Transformacji Ekologicznej, jednak Turcón-Ekolog w Akcji określił tę operację jako „kosmetyczną łatkę”. Działacze podkreślają, że wyburzenie to „nie może być rozumiane jako zadośćuczynienie za szkody wyrządzone morskiemu pasowi nadbrzeżnemu”, lecz jedynie jako „pranie wizerunku”.
Kto odpowiada za ten bałagan?
Od 2023 roku kompetencje w zakresie ochrony wybrzeża ma rząd Wysp Kanaryjskich, jednak zapytany o bieżącą sytuację administracyjną Hotelu Tres Islas, regionalny rząd odesłał nas do państwa. Nasza redakcja skierowała to samo pytanie do ministerstwa, które do tej pory nie udzieliło odpowiedzi. W swojej dokumentacji środowiskowej RIU utrzymuje, że projekt znajduje się w granicach morskiego pasa nadbrzeżnego, a istniejące budynki posiadają ważną koncesję administracyjną na zajmowanie tego terenu. Firma powołuje się przy tym na Ustawę 2/2013 z 29 maja o ochronie i zrównoważonym użytkowaniu wybrzeża, która stanowi, że „dopóki koncesja jest ważna, jej posiadacze mogą przeprowadzać prace naprawcze, ulepszające, wzmacniające i modernizacyjne, o ile nie wiążą się one ze zwiększeniem kubatury, wysokości ani powierzchni istniejących budynków”.
Najświeższe wieści z Wysp Kanaryjskich
Codzienne newsy, alerty pogodowe i praktyczne informacje – prosto z wysp, po polsku. Mieszkamy tu i wiemy co się dzieje, zanim trafi do mediów. Wszystko publikujemy na naszym kanale WhatsApp – bez pośredników, bez algorytmu.
International Ocean Film Tour: święto oceanów na Gran Canarii
Metale ziem rzadkich na Fuerteventurze. Eksploatacja to mrzonka
30. Konkurs Malarstwa Szybkiego: artyści opanowali ulice Las Palmas
Juan Labory: Z hotelowych ręczników tworzy modę przyszłości
Festiwal Sonidos Líquidos odwołany z powodu wichur na Lanzarote
Papież i festiwal muzyki miejskiej. Niespotykane sąsiedztwo w Santa Cruz
Pizza Watykańska na Teneryfie z okazji wizyty papieża
Papież Leon XIV wyrusza w podróż do Hiszpanii. Ponad 2 miliony wiernych na trasie wizyty
Wizyta papieża na Teneryfie: Izba Handlowa wyklucza dzień wolny od pracy
